Ankilozan spondilitli hastalarda serum IL-17 ve IL-23 düzeylerinin hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi ile ilişkisi

Amaç: Bu çalışmadaAnkilozan Spondilit (AS) hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla serum IL-17 ve IL-23 düzeylerini ve bu sitokinlerin hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi ile ilişkisini saptamayı amaçladık. Materyal ve metod: Bu çalışmaya Rize ilinde Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi FTR kliniğine 01/04/2016-01/10/2016 tarihleri arasında tanı ve tedavi amacı ile başvuran ve sorumlu araştırmacı tarafından Modifiye New York kriterleri ve ASAS kriterlerine göre AS tanısı alan 86 hasta dahil edildi. Kontrol grubu olarak hastanemize rutin kontrol amaçlı başvuran sağlıklı bireylerden yaş ve cinsiyet göz önünde bulundurularak toplam 70 birey dahil edildi.Hasta ve kontrol grubunda boy, kilo, yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek gibi demografik verileri kaydedildi.Hastaların muayenesi ile birlikte hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, entezit indeksi ve genel ağrı durumları değerlendirildi.Serum IL-17 ve IL-23 düzeyleri enzyme-linked immüno sorbent assay (ELISA) yöntemi ile çalışıldı. Bulgular: Çalışmaya 86 AS hastası (56 erkek, 30 kadın) ve 70 sağlıklı bireyler (17 erkek, 53 kadın) olmak üzere toplam 156 birey alındı. Hasta ve sağlıklı bireylerin ortalama yaşı sırasıyla 40±12,05 ve 41±11,77 yıl idi ve yaş değişkeni açısından gruplar benzerdi. AS hastalarında serum IL-17 ve IL-23 seviyeleri sağlıklı bireylerden daha yüksekti ve fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Hastaları BASDAI skoruna göre aktif ve inaktif gruplara ayırdığımızda serum IL-17 ve IL-23 seviyeleri bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hastaları tedavi bakımından anti-TNF alanlar ve SOAİİ alanlar şeklinde iki gruba ayırdığımızda, serum IL-17 ve IL-23 seviyeleri bakımından iki grup arasında fark saptanmadı (p>0,05). AS hastalarında serum IL-17 seviyesi ile ASDAS-ESH ve ASDAS-CRP arasında istatistiksel olarak anlamlı, ancakdüşük düzeykorelasyon (sırasıyla p=0,024, r=0,244; p=0,017, r=0,258) saptanmasına rağmen Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite indeksi (BASDAI), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeks (BASFI), Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMI), Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi İndeksi (ASQoL) ve entezit indeksi (SPARCC) ile korelasyon saptanmadı (p>0,05). AS hastalarında serum IL-23 seviyesi ile aşil VAS skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon (p=0,015, r=0,262) saptanmasına rağmen diğer klinik parametreler ile korelasyon saptanmadı (p>0,05). Sonuç: AS hastalarının serum IL-17 ve IL-23 seviyelerinin daha yüksek olduğu tespit edildi. Serum IL-17 ve IL-23 seviyeleri ile hastalık aktivitesini yansıtan ASDAS arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı. IL-17 ve IL-23'ün AS patogenezinde önemli rol oynayan sitokinler olabileceği düşünüldü. Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, IL-17, IL-23, hastalık aktivitesi