Anne sütü mikrobiyal içeriğinin uzamış sarılık gelişimindeki rolü

Sarılık yenidoğan döneminin en sık görülen ve sıklıkla kendiliğinden düzelen ancak, kritik düzeylere ulaştığında da kalıcı nörolojik hasar bırakabilen bir sorunudur. Yaşamın ilk haftasından sonra başlayan ve ikinci haftadan sonra 10 mg/dl'nin üzerinde seyreden sarılık uzamış sarılık olarak tanımlanmaktadır. Uzamış sarılıklarda en sık neden anne sütü olsa da bu hastalarda patolojik nedenlerin ekarte edilmesi için çok sayıda tetkik gerekmektedir. Ancak anne sütünün neden sarılığa yol açtığı konusundaki veriler yetersizdir.Anne sütü sarılığında en önemli mekanizmalardan birisi anne sütüne bağlı artmış enterohepatik dolaşımdır. Anne sütünün bilirubinin intestinal absorbsiyonundaki artışa yol açmasının kilit rol oynadığı düşünülmektedir. Anne sütünün bilirubinin intestinal absorbsiyonu azaltmasının mekanizmaları tam olarak bilinmemektedir ancak anne sütü içeriğinde sitokinler ve büyüme hormonlarının bundan sorumlu olabileceği düşünülmektedir.İnfanttaki intestinal bilirubin emilimini etkileyebilecek önemli faktörlerden biri de intestinal bakteri popülasyonudur. Son yapilan çalişmalarda anne sütünün steril bir sıvı olmaktan çok uzak olduğu ve infant barsağı için sürekli ve yoğun bir bakteri kaynaği olduğu gösterilmiştir. İnsan sütünde bulunan bakteriler; staphilococcus, lactococcus, enterococcus ve lactobacillus türlerindendir. Probiyotiklerin gastrointestinal sistem üzerindeki bu etkileri bilirubinin intestinal absorbsiyonunu azaltarak enterohepatik dolaşımı azaltabileceğini düşündürmektedir. Anne sütüne bağlı uzamış sarılık pekçok açıdan incelenmiş olmasına rağmen bu konuyla ilgili hiçbir veri bulunmamaktadır.Çalışmamızda anne sütüne bağlı uzamış sarılıklarda anne sütündeki bakteri populasyonunun, uzamış sarılık gelişimindeki rolü araştırılmak istenmiştir. Bu amaçla Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi yenidoğan polikliğine başvurup postnatal 15. gününde sarılığı devam eden ve anne sütü dışında uzamış sarılığa yola açabilecek patolojik nedenleri ekarte edilen 30 term bebek ve sarılığı olmayan 30 bebek kontrol grubu olarak çalışmaya alındı.Uzamış sarılık için bakılan bilirubin ile eş zamanlı olarak annenin sütü ve gaitası standart koşullarda toplanarak PCR çalışmaları yapılana kadar -80 derecede saklandı. Örneklerden mikrobakteriyal DNA izolasyonu süt için High Pure PCR Template Preparation Kit® (Roche, Germany), gaita için ZR Fecal DNA MiniPrepTM (Zymo, U.S.A.) kullanılarak yapıldı.Anne sütü ve gaitada PCR ile 21 bakteri türüne ait DNA elde eldesi yapıldı. Kontrol grubunda anne sütündeki bifidobakterium bifidum türlerinin konsantrasyonu uzamış sarılık grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Gaita mikrobiyal içerikleri kıyaslandığında ise kontrol grubunda Bifidobakterium adolentis, bifidobakterium longum ve bifidobakterium bifida türlerinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı.Anlamlı çıkan sonuçlarla korelasyon analizi yapıldığında anne sütündeki bifidobakterium bifidum yoğunluğunun ve gaitadaki bifidobakterium adolentis, bifidobakterium bifidum ve bifidobakterium longum türlerinin bilirubin değeri ile negatif korele olduğu gözlendi.Sonuç olarak anne sütü mikrobiyal içeriğinin bireysel farklılıklar göstemekte olup özellikle anne sütünde ve gaitadaki bifidobakterium türlerinin artan yoğunluğunun uzamış sarılığa karşı koruyucu olduğu görüldü. Çalışma sonuçlarımızın ileri çalışmalarla desteklenmesi ve probiyotiklerin yenidoğanda etkinlik ve güvenilirliğinin netlik kazanması durumunda anne sütüne bağlı uzamış sarılıkta bifidobakterium türlerinin kullanımı yeni bir tedavi seçeneği olarak düşünülebilir.