Annelere mobil uygulama programı aracılığıyla verilen eğitimin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutum ve becerilerine etkisi

Bu araştırma annelere mobil uygulama programı ile verilen akılcı ilaç kullanımı eğitiminin Akılcı İlaç Kullanımı ( AİK)'e yönelik tutum ve becerilerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılan kontrol gruplu deneysel tasarım çalışmasıdır. Araştırmanın evrenini Temmuz-Aralık 2022 tarihleri arasında Çorum Sungurlu Devlet Hastanesinde çocuk kliniğinde yatan ve 0-6 yaş grubu çocukların anneleri, araştırmanın örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan anneler (çalışama grubu:70; kontrol grubu:70) oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak her iki gruba ön test olarak Anne Tanıtım Formu, AİKYETÖ ve İlaç Uygulama Beceri Değerlendirme Gözlem Formu, son test olarak ise AİKYETÖ ve İlaç Uygulama Beceri Değerlendirme Gözlem Formu kullanılmıştır. Ayrıca çalışma grubu için mobil uygulama programı kullanımıyla ilgili değerlendirmeler Mobil Uygulama Kullanma İsteklilik Ölçeği, Mobil Uygulama Kullanma Sadakati Ölçeği son test olarak yapılmıştır. Araştırma kapsamında AİK ile ilgili tutum ve becerilerini arttırmaya yönelik uzman görüşleri alınmış eğitim içerikleri, animasyon ve interaktif yöntem şeklinde özellikleri olan ''Akılcı İlaç Uygulama Asistanı'' isimli mobil uygulama programı geliştirilmiştir. Çalışma grubundaki annelere bu mobil uygulama programı Android cep telefonlarına kurulmuş ve araştırmacı tarafından uygulamanın tanıtımı yapılmıştır. Kontrol grubundaki annelere ise rutin eğitim uygulanmıştır. Her iki grup içinde araştırma süreci her katılımcı için bir (1) ay sürmüştür. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımlı- Bağımsız t testi, Karışık Anova testi, Bonferroni testi ve uzman görüşleri için Kendall's-W kullanılmıştır. Kontrol ve çalışma grubu sosyodemografik ve AİK tanımlayıcı özellikleri bakımından birbirine benzer ve homojen olduğu saptanmıştır. Araştırmada grup içi ön-son test AİKYETÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarını ile İlaç Uygulama Beceri Değerlendirme puanlarının çalışma grubunda arttığı (p<0.001), kontrol grubunda ise azaldığı (p>0.005), ayrıca gruplar arası son test AİKYETÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile İlaç Uygulama Beceri Değerlendirme Puanlarının çalışma grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Çalışma grubunda mobil uygulama programı kullanıcı girişi, Mobil Uygulama Kullanma İsteklilik ve Mobil Uygulama Kullanma Sadakati Ölçek puan ortalamalarının yüksek olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlara göre çalışma grubundaki annelere mobil uygulama programı üzerinden verilen eğitimin AİK'e yönelik tutum ve becerileri üzerine etkili olduğu bulunmuştur. Mobil uygulama programının okullar, kreşler, hastaneler gibi kamu kurumlarında güvenli ilaç uygulama ve tedavisi hakkında ebeveynlerin eğitilmesinde, AİK konusunda becerilerinin artırılması amacıyla kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelime: Akılcı İlaç Kullanımı, Eğitim, Mobil Uygulama, Tutum, Beceri, Anne