Annelerin 2-8 yaş çocuk giysi tercihlerinde cinsiyetin etkisi

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de 2–8 yaş aralığında çocuğu bulunan annelerin çocuk giysi seçim süreçlerini; giysi satın almada cinsiyetin etkisini, bu süreçteki anne–çocuk etkileşimini, kültürel ve toplumsal faktörler ile hızlı moda markalarına yönelik değerlendirmeleri incelenmiştir. Çalışmada, Türkiye'de yaşayan ve 2–8 yaş aralığında çocuğu bulunan annelerle bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiş elde edilen veriler nitel araştırma yöntemleri kapsamında içerik analiz kullanılarak değerlendirilmiştir. Veriler, tümevarımsal bir yaklaşım doğrultusunda MAXQDA 2024 Pro programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, annelerin çocuk giysi seçiminde öncelikli olarak kalite, fiyat, sağlık ve rahatlık kriterlerini göz önünde bulundurduklarını, çocukların bireysel beğenilerinin ise tercih sürecinde belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır; özellikle çizgi film karakterleri, parlak renkler ve süsleme detayları çocukların tercihlerini etkilemektedir. Renk kullanımında toplumsal cinsiyet kalıplarının sürdüğü; kız çocukları için pembe ve pastel tonların, erkek çocukları için mavi ve koyu tonların tercih edildiği ve annelerin farklı markalardan alışveriş yaparak çeşitlilik aradıkları gözlenmiştir. Hızlı moda markalarının çocuk giysilerini büyük ölçüde cinsiyet temelli kategorilere ayırdığı ve üniseks tasarımlara sınırlı biçimde yer verdiği belirlenmiştir. Ayrıca, çocuklar yaşla birlikte giysi tercih süreçlerine aktif olarak katılmakta; anne-çocuk etkileşimi, özerklik ve kimlik gelişimini desteklemektedir. Genel olarak, çocuk giysi seçimleri çocukların kimlik, karakter ve sosyal gelişiminde hem sembolik hem de pratik bir rol oynamakta olup, toplumsal cinsiyet kodlarının hâlen güçlü bir biçimde varlığını sürdürmesine karşın, annelerin farkındalığı ve markaların kapsayıcı tasarım stratejileri ile bu kalıpların dönüşme potansiyeline sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.