Anonim şirketin temsili

Tüzel kişiliğe ilişkin hukuk politikalarının gereği olarak anonim şirket, yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildir. Şirket, kanunun belirlediği organlara sahip olmakla fiil ehliyetini kazanır ve iradesini organları aracılığıyla açıklar. Şirketin fiil ehliyetinin kullanım şekillerinden biri de temsil yetkisidir. Temsil, bir kişinin hukuki sonuçları başka bir kişinin hukuk alanında doğmak üzere o kişinin adına hukuki işlem yapmasıdır. Temsil yetkisini haiz organların yaptığı işlemler, doğrudan şirket tüzel kişiliği tarafından yapılmış kabul edilir. Bu kapsamda şirket hak kazanır ve borç altına girer. Organ temsili, temsil türlerinden biri olup, iradi temsil ile kanuni temsilden farklıdır. Organ mevkiinde olanlar, şirketin iradi temsilcisi olmayıp, bizatihi iradesini ilk elden ve aracısız olarak kullanır. Dolayısıyla organ temsili, hukuki işlem güvenliğinin gerçekleştirilmesi ile şirketin, pay sahiplerinin ve üçüncü kişilerin haklarının korunmasında önemli işlev görür. Kural olarak, anonim şirketin temsil yetkisi yönetim kuruluna aittir. Ancak şirketin bulunduğu aşamaya göre temsil yetkisi farklı organlar ve kişiler tarafından kullanılır. Temsil yetkisi; tescil ile tasfiye arasındaki olağan dönemde yönetim kuruluna, tasfiyede tasfiye memurlarına, iflasta iflas organlarına, konkordatoda komisere ve kayyımlıkta kayyıma aittir. Çalışmada anonim şirketin temsil esasları, şirketin kuruluşundan terkinine kadar tüm aşamalarını kapsayacak şekilde, bütüncül ve teorik bir yöntemle, literatür incelemesi yapılarak ve bazı ülke hukuklarıyla karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ortaya konulan çıktılarla, daha sonra yapılacak bilimsel çalışmalara ve yargı kararlarına bir not değeri olarak katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Anonim şirket, fiil ehliyeti, işletme konusu, temsil, tüzel kişi, yetki aşımı, yetkisiz temsil, yönetim kurulu.