Anselm Kiefer'in eserlerinin göstergebilimsel çözümlemesi ve sanat eğitimi öğretim programlarındaki öğrenme alanlarına yansımaları

Araştırmada, Kiefer'in eserlerinin, Yeni Dışavurumculuk çerçevesinde göstergebilimsel yöntemle çözümlenmesi ve sanat eğitimi öğretim programlarındaki öğrenme alanlarında göstergebilimin bir yöntem olarak kullanılması, çalışmanın temel problemi olarak amaçlanmıştır. Çalışmanın temel problemi 3 alt problemle çözümlenmiştir. Birinci alt problemde; Anselm Kiefer'in 1970-2015 yılları arasında oluşturduğu eserlerin gösteren-gösterilen ilişkisi göstergebilimsel yöntemle çözümlenmiştir. Yapılan çözümlemeler, altı kategoride; ("Toplumsal Hafıza/Zihinsel Aktarım", "Mitler, İmgeler ve Semboller", "Savaş/Yıkım/Ölüm/Ayrışma", "Yazıda Anlam/Epik Söylem", "Yerleştirme/Enstalasyon" ve "Görsel Kültürde Anlamlandırma") biçimlendirilerek göstergebilim kuramcılarıyla eşleştirilmiş, gösterge şemaları oluşturularak veriler elde edilmiştir. Çalışmanın bulgular bölümünde Kiefer'in eserleri, göstergebilim kuramcılarından; Charles Sanders Peirce'nin "göstergenin üç görünümü" şeması, Pierre Guiraud'un "gösterge" şeması, L. Hjelmslev'in "gösterge ayrımı", Algirdas Julien Greimas'ın "eyleyenler modeli", Roland Barthes'in "düzanlam-yananlam" kuramı ve Ferdinand De Saussure'nin "gösteren-gösterilen" şeması ile çözümlenmiştir. Kuramsal çerçevede elde edilen veriler, çözümleme sonucunda ortaya çıkan bulgulardan elde edilen verilerle birlikte değerlendirilmiştir. Araştırmanın ikinci ve üçüncü alt probleminde; Milli Eğitim Bakanlığı görsel sanatlar dersinin ilköğretim ve ortaöğretim programlarında yer alan öğrenme alanları ve Resim-İş Öğretmenliği lisans ve lisansüstü programları, göstergebilimin kullanım alanlarına göre incelenmiştir. Kuramsal çerçeveden elde edilen bulgular ışığında, MEB öğrenme alanlarının kazanımlarına ilişkin göstergebilimsel yöntemi içeren ders içi etkinlik planı önerilmiştir. Göstergebilimsel yöntemin, YÖK lisans/lisansüstü programlarında ders olarak yer alması için ders önerileri sunulmuştur. Araştırmada, göstergebilimsel yöntemin sanat eğitimi programlarındaki kullanım alanlarını saptamak amacıyla, nitel araştırma tekniklerinden odak grup görüşmesi uygulanmıştır. Yapılan odak grup çalışmasında, araştırmacı tarafından hazırlanan 7 soruluk yarı yapılandırılmış odak grup görüşme formu kullanılmıştır. Sanat eğitimi programlarında göstergebilim dersi yürüten ya da yürüttüğü derslerde göstergebilim kuramlarından yararlanan öğretim üyelerinin/elemanlarının bulunduğu üniversitelerden çalışma grubu oluşturulmuştur. Çalışma grubunun görüşlerinden elde edilen verilerin analizi yapılarak kodlar ve temalara ulaşılmıştır. Görüşme sonucunda ulaşılan veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Odak grup görüşmesi sonucunda katılımcıların görüşlerine ilişkin bulgular analiz edilerek ve sanat eğitimi programlarındaki öğrenme alanlarının kazanımları için etkin bir ders süreci oluşturulması bağlamında değerlendirilerek sonuca ulaşılmıştır.