Antepartum kan fibrinojen ve kalsiyum düzeylerinin postpartum hemogram parametrelerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmanın amacı koagülasyon kaskatında görev alan, kalsiyum (faktör 4) ve fibrinojen (faktör1) değerlerinin normal vajinal yolla doğum yapmış gebelerde postpartum hemogram parametrelerine dolasıyla postpartum kanama miktarına olan etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01 Ocak 2015 ile 31 Aralık 2016 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisine yatırılan ve 37-42 gebelik haftasında normal vajinal doğumu gerçekleştirilen 17-45 yaş arasında toplam 200 hastanın dosya kayıtları retrospektif olarak incelenerek gerçekleştirildi. Hastalara ait dosyalardan, hastaların demografik özellikleri ile gebelik haftaları, doğumhaneye travay için kabulundeki rutin biyokimya, hemogram, koagülasyon, total kalsiyum, fibrinojen değerleri, doğum öncesi vajinal muayene bulguları, doğum indüksiyon yöntemleri, obstetrik ultrason bulguları, doğan bebeklerin doğum ağırlıkları, cinsiyetleri, epizyotomi durumu, gravida, parite, abortus sayıları ve önceki doğum ağırlıklarına ait bilgiler kaydedildi. Ayrıca kadınların doğumhaneye kabulu sırasındaki ve doğum sonrası ilk 24'üncü saatteki hemogram değerlerine ait bilgilerde kaydedildi. Doğum öncesi dönemde açlık kan şekeri, fibrinojen, total kalsiyum, Aspartat Aminotransferaz (AST), Alanin Aminotransferaz (ALT), üre, kreatin, total protein, albümin, protrombin zamanı, International Normalized Ratio (INR) değeri, aktive parsiyel tromboplastin zaman (APTZ) ve diğer laboratuvar bulgularına ait bilgiler kaydedildi. Çalışmada toplanan verilerin analizi, istatistiksel yazılım paketi SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences – IBM®) kullanılarak yapıldı. Tanımlayıcı istatistikler, kategorik değişkenler için sayı ve yüzdeler, sayısal değişkenler için ortalama ve standart sapma olarak sunuldu. Sayısal değişkenler için çoklu bağımsız grup karşılaştırmalarında normal dağılım varsayımı sağlandığı durumda ANOVA Test, sağlanmadığı durumda Kruskal Wallis Testi kullanıldı. Kategorik değişkenler için ise Ki-Kare testi ve T testi istatistiği kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyini belirlemek için, %95 güven aralığında ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmada yer alan kadınların 17-45 yaş aralığında ve yaş ortalaması 28,75± 5,87 yıl ile kilo ortalamaları 75,23± 12,3 kg olarak saptanmıştır. Doğum sonu kanama ile yaş arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki tespit edilirken (p<0,05), kilo ile anlamlı bir ilişki görülmemiştir (p>0,05). Çalışmada bütün kadınların term gebelik haftasında bulunduğu ve ortalama gebelik haftasının 39,41± 1,21 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu kadınların %10'una hiç indüksiyon uygulanmadığı, %42'sine dinoprostone, %48'ine oksitosin indüksiyonu başlandığı ve %55,5'ine epizyotomi açıldığı saptanmıştır. Kadınların en yüksek gravida oranı %41 oran ile 2 gravida olduğu gözlemlenmiştir. Kadınların %79'unda hiç abortus görülmezken, %15'inde 1 abortus olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadaki kadınlara ait ortalama protrombin zamanı 12,3±0,56 (dk), ortalama INR süresi 0,98±0,05 sn, ortalama APTZ süresi 32±3,4 sn olarak saptanmıştır. Kadınların antepartum ve postpartum dönemleri arasında hemoglobin, hematokrit ve trombosit sayılarında düşüş gözlemlenmiştir. Her iki grup arasında hemoglobin hematokrit ve trombosit sayıları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Fibrinojen < 450 (mg/dl) değerinin altında olması ile postpartum hemoglobin, hematokrit değerleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Fibrinojen < 450 (mg/dl) altında olması ile hemoglobin ve hemotokrit değerlerindeki dolayısıyla postpartum kanama miktarı arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki bulunmuştur. (p<0,05). Kalsiyum <8,8 (mg/dl) değerinin altında olması ile hemoglobin, hematokrit değerleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ve bu değerlerdeki azalma ile postpartum kanama miktarı arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki bulunmuştur. (p<0,05). Çalışmada ayrıca yenidoğanların %48'i kız ve %52'si erkekti. Bu bebeklerin doğum öncesi ultrasonda ile tespit edilen ortalama bebek ağırlığı 3279 ±438,9 gr olarak tespit edilirken, bu bebeklerin doğum ağırlıkları 3356±475,4 gr olarak saptanmıştır. Sonuç: Koagülasyon kaskatında görev alan, kalsiyum (faktör 4) ve fibrinojen (faktör 1) değerlerinin normal vajinal yolla doğum yapmış gebelerde postpartum hemogram değerlerindeki düşüşle, dolayısıyla doğum sonrası kanama miktarı ile aralarında negatif bir ilişki olduğu sonucuna varıldı. Ayrıca doğum sonrası hemogram parametrelerindeki değişimin doğum sonrası kanama miktarları üzerine etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan doğum öncesi kalsiyum ve fibrinojen düzeylerinin rutin olarak bakılıp bakılmaması gerekliliği düşüncesinin uygun ve/veya maliyet etkin olup olmadığının tespiti için daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır Anahtar Sözcükler:Antepartum, Postpartum, Kalsiyum, Fibrinojen, Hemoraji