AR-GE vergi teşviklerinin Sakarya teknokentteki AR-GE firmaları tarafından değerlendirilmesi

Günümüzde ülkelerin refah düzeylerini ve ekonomik büyümelerini etkileyen parametrelerin temelinde firmaların verimliliği yatmaktadır. Gelişmiş ülkelerin ortak noktalarından biri teknoloji üretiyor ve ihraç ediyor olmalarıdır. Sanayi, teknoloji ve bilim ülkeleri rekabet avantajı sağlamasında önemli rol oynamaktadır. Gelişmiş ülkelerde maliyetlerin düşürülmesi, verimliliğin arttırılması, standartların yükseltilmesi amacı ile AR-GE çalışmalarına büyük bütçeler ayrılmaktadır. Literatür incelendiğinde bilimsel çalışmalar neticesinde; AR-GE yapmak, ülkelerin ekonomisini pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Teknoloji üretme sürecinde AR-GE yapmak bir tercih değil zorunluluktur. Türkiye, enerji alanında dışa bağımlı bir ülkedir. Bu yüzden katma değerli/teknoloji seviyesi yüksek ürünler üretmek ülkemiz için kritik öneme sahiptir. Bu çalışma kapsamında, AR-GE firmalarının AR-GE yapma sürecinde devlet desteklerinden yararlanma düzeylerini ve vergisel muafiyetlerinin faydasını AR-GE firmaları gözünden değerlendirmek amaçlanmıştır. Bilimsel araştırma sürecinde yöntem olarak Nitel Araştırma Tekniği olan Yapılandırılmış Görüşme Tekniği kullanılmıştır. Örneklem olarak Sakarya Teknokent de faaliyet gösteren 13 tane AR-GE firması ve firma yöneticisi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda AR-GE firmalarının büyük çoğunluğunun, destek programlarından ve vergisel muafiyetlerden yararlandığı gözlemlenmiştir. AR-GE firmaları bu destekleri yeterli bulmuştur. Fakat destek tutarlarının ve oranlarının arttırılmasını önermişlerdir. Desteklerden yararlanma ve ödemelerin alınması sürecinde işlemlerin uzun sürmesi ve prosedürlerin çok olması, firmaları yıprattığı gözlemlenmiştir. Bu tez kapsamında; AR-GE firmalarına uygulanan destek programlarının ve vergisel muafiyetlerin, firmaların AR-GE faaliyetlerine pozitif yönde katkı sağladığı ve firmaları AR-GE yapmaya teşvik ettiği görülmüştür. Teknoparklarda faaliyet göstermeyen ancak AR-GE / İnovasyon niteliğine sahip birçok proje üreten şahıs ya da sermaye şirketi bulunmaktadır. Bu projelere ve yerli yazılım ürünlerine düşük KDV oranı %3 gibi daha düşük Kurum/Gelir Vergisi istisnası sağlanırsa %8-10 daha çok yaratıcı fikirler projelere dönüşmüş olacaktır. AR-GE'nin ülke ekonomisine olumlu etkileri göz önünde bulundurulduğunda, politika yapıcılara TGB dışında faaliyet gösteren firmaların AR-GE projelerine de vergisel destekler uygulanması önerilmektedir.