Aristoteles ve İbn Sina'nın ruh anlayışının karşılaştırılması

Aristoteles'in yorumuyla insan, ruh ve beden olmak üzere iki ayrı öğeden oluşan bir varlıktır. Ruh, bedeni (maddeyi) biçimlendiren, ona "insan" niteliği kazandıran formdur. Aristoteles'e göre ruh bedensiz olmayacağı gibi bedende ruhsuz yok olmaya mahkûmdur. Bedeni yaşayan, canlı kılan ruhtur. Bu söylemle düşünür beden ve ruhu birbirine bağımlı hale getirmiştir. Aristoteles, ruh ile bedeni bir tözün iki ayrı öğesi olarak ele alır. Ruhun parçalardan oluşmadığını savunan Aristoteles, ruhun bitkisel, hayvansal ve insani olmak üzere üç bölüme sahip olduğunu bildirir. Bitkisel ruh, insan varlığının doğma, büyüme, beslenme ve varlığını sürdürme gibi hayati fonksiyonlarını düzenler. Hayvansal ruh'un temel işlevi ise duyulmama ve harekettir. İnsani ruhun fonksiyonu ise akıl yürütmedir. Aristoteles'e göre insan ruhunun en belirgin özelliği akıl ile donatılmış olmasıdır. Akıl ise faal ve pasif olmak üzere ikiye ayrılır. Pasif akıl duyularla sağlanan verileri derleyip toplar, bir düzene sokar. Buna karşılık kendi kendini yöneten faal akıl ise deneme yoluyla elde edilen bilgileri toparlar, imgeleri nesnelerden soyutlar ve böylece olayları anlamaya ve yorumlamaya başlar. Çalışmamızın diğer başlığı olan İbn Sînâ'nın "ruh'a" dair görüşlerini değerlendirdik. İbn Sînâ ruhun varlığını ispat ederek yola çıkar. Bunu gerçekleştirirken de iki yöntem kullanır. Bunlardan ilki iç tecrübedir. İkincisi ise eserin ortaya konmasıyla yapılan ispattır. İbn Sînâ ruh ve beden arasındaki ilişkide ruhun bedenle birlikte veya bedenden sonra var olduğunu düşünmemektedir. Ruhun bedenle birleşmesini onun gerçek bilgiye ulaşmasını engel olarak görmektedir. Bu çalışmada Aristotales ve İbn Sînâ'nın ruh yaklaşımını ele alarak karşılaştırdım. Bu bağlamda her iki düşünürde de ruh ve beden problemi ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Aristoteles, Ruh, Töz, Beden, Mitoloji, İbn Sina Ruh