Yapay zeka 'Silah dinamikleri': Amerika Birleşik Devletleri ve Çin rekabeti örneği

Yapay Zekâ (YZ), hayatımızın her alanına nüfuz ederken aynı zamanda teorik kavramlardan modern askeri stratejilerin temel bileşenlerine geçiş yaparak hızlı bir evrim sürecine girmiştir. Bu dönüşüm karar verme, gözetleme ve muharebe süreçlerini geliştiren ve savaşın doğasını temelden değiştiren yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesiyle karakterize edilebilmektedir. Yapay zekâ uygulamaları, giderek daha uzmanlık gerektirici bir hal alırken, ulusal savunma mekanizmaları için benzeri görülmemiş fırsatlar sunmakta ve karmaşık zorluklara kapı aralamaktadır ki bu süreç askeri kabiliyetlerde yeni bir çağın zeminini hazırlamaktadır. Bu tez Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Çin arasında artan YZ silah rekabetine odaklanarak bahsi edilen bu evrimin kalbine ve derinliklerine dalmaktadır. Barry Buzan'ın teorik çerçevelerinden yararlanan çalışma; bu rekabetin motivasyonlarını, gelişmelerini ve potansiyel sonuçlarını araştırmak için politika belgelerinin, resmî açıklamaların ve her iki ülkenin stratejik iletişimlerinin içerik analizi, savunma ve YZ harcamalarının analizi vb. dahil olmak üzere nitel ve nicel araştırma yöntemlerini kullanmaktadır. Tez, yapay zekanın tarihsel gelişimini özetleyerek, askeri kullanımını sivil uygulamalardan ayırmakta ve bu teknolojilerin çift kullanımlı doğasını vurgulayarak başlamaktadır. Ardından tez analizi çerçevelemek için Buzan'ın Etki-Tepki (Action-Reaction), İçi Yapı (Domestic Structure) ve Teknoloji Kaçınılmazlığı (Technological Imperative) odaklı modellerini kullanarak silah dinamiğinin teorik temellerini incelemektedir. Araştırma stratejik belgelerini, yapay zekâ teknolojilerine yatırımlarını ve yapay zekanın askeri operasyonlara entegrasyonunu değerlendirerek ABD ve Çin'in askeri alanda yapay zekâ yeteneklerini sistematik olarak karşılaştırmakta ve değerlendirmektedir. Çalışmadan elde edilen bulgular, her iki ülkenin de yapay zekayı gelecek savaşların ve ulusal güvenliğin merkezi bir unsuru olarak algıladığını ve bu algının araştırma ve geliştirme çalışmalarına önemli yatırımların yönlendirilmesine yol açtığını göstermektedir. Tarihsel olarak sahip olduğu askeri-teknolojik üstünlük ile ABD, inovasyon ve stratejik ortaklıklar yoluyla üstünlüğünü sürdürmeye çalışmaktadır. Buna karşın Çin ise iddialı yapay zekâ stratejisi 2030 yılına kadar yapay zekâ teknolojisinde liderlik edinmeyi amaçlamakta ve ABD hakimiyetine meydan okumayı ve küresel güvenlik ortamını yeniden şekillendirmeyi hedeflemektedir. Analiz ABD-Çin arasındaki rekabetin savaş olasılığının yüksek algılandığı bir YZ silahlanma yarışından ziyade, her iki devletin, en azından kısa vadede, birbirleriyle doğrudan bir savaş başlatmayı arzulamadığı bir tür "YZ silahlanma rekabeti" çerçevesinde ilerlediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışma, her iki devlet arasındaki yapay zekâ silahlanma rekabetinin dış tehditler ve iç motivasyonlar tarafından yönlendirildiğini, ancak bağımsız bir değişken olarak kabul edilen teknoloji kaçınılmazlığının bu rekabetin arkasındaki ana itici güç olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, araştırma, ABD ve Çin arasındaki yapay zekâ silahlanma rekabetinin, küresel istikrar için derin etkileri olan çağdaş uluslararası güvenlik dinamiklerinin tanımlayıcı bir özelliği olduğunu öne sürüyor.