Arıtma çamuru külünün geoteknik mühendisliği uygulamalarında kullanılabilirliğinin araştırılması

Nüfusun hızla artmasıyla dünyada meydana gelen çevre kirliliği insanlığın en önemli sorunlarından biridir. Canlılar için hayati önem taşıyan çevre unsurları; hava, toprak ve su her geçen gün biraz daha kirlenmekte ve kullanılamaz hale gelmektedir. Bu sebeple bu alanlarda çeşitli iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. Bunlardan biri de su kirliliğini kontrol etmek için yapılan atık su arıtma tesisleridir. Bu tesislerdeki çökelme havuzlarında arıtılan su doğaya tekrar kazandırılırken arkasında atık arıtma çamuru bırakır. Belirli bir yerde toplanan bu atık çamurlar kompostlama, kurutma gibi yöntemlerle değerlendirilir veya yakma yoluyla imha edilir. Daha önce yapılan birçok çalışmada arıtma çamuru külünün zemin iyileştirmede kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu çalışmada ise arıtma çamuru külünün yol dolgusunda, zemin iyileştirmede, barajlardaki kil çekirdeklerde, çöp ve tehlikeli atık depolama alanlarında kullanımı gibi çeşitli geoteknik mühendisliği uygulamalarında kullanılabilirliği incelenmiştir. Bu inceleme hem zemin iyileştirme amacıyla hem de imha edilmesi gereken atık bir malzemeyi faydalı bir şekilde değerlendirerek çevre kirliliğini önlemek amacıyla yapılmıştır. Arıtma çamuru külü Bursa Akışkan Yataklı Çamur Yakma ve Enerji Elde Etme Tesisinden temin edilmiştir. Zayıf zemine belli oranlarda arıtma çamuru külü eklenerek elek analizi, kıvam limitleri, standart Proktor deneyi, serbest basınç deneyi, permeabilite deneyi, CBR ve konsolidasyon deneyleri yapılmıştır. Elde edilen değerler standartlarda istenen değerlerle karşılaştırılarak uygun olup olmadığı belirlenmiştir. Tez kapsamında yürütülen laboratuvar çalışmaları neticesinde, arıtma çamuru külünün belirlenen oranlarda eklendiği takdirde geoteknik mühendisliği uygulamalarında kullanılabileceği tespit edilmiştir.