The possible influence of Arianism on Nestorius and Nestorian teachings

Hz. İsa'nın ilahi ve beşeri tabiatına ilişkin tartışmaların en belirgin ve somut örneği Aryus'un öğretileri sonucu ortaya çıkmıştır. İznik Konsili (325) neticesinde aykırı görüşleri nedeniyle Aryus ve takipçileri sapkın olarak ilan edilmiştir. Bu konsilin sonucunda da aforoz edilen Aryus, sürgüne gönderilmiş ve sürgün yıllarında ölmüştür. Ancak Aryus'un takipçileri mevcudiyetlerini sürdürebilmişler ve özellikle Bizans topraklarında Aryus'un öğretilerini devam ettirmişlerdir. Bu nedenle de Konstantiniye Aryusçuların faaliyet gösterdikleri önemli bir merkez olmuştur. Öte yandan Aryus'un başlattığı tartışmalar, beşinci yüzyılda Hristiyan dünyasında bir patlama haline gelmiştir. Nestoryus, Hristiyan aleminin yükselen merkezi olan Konstantiniye şehrinde Patriklik mertebesine erişmiştir. Nestoryus nutuklarında her daim Aryusçulara ve Aryan öğretilere karşı olduğunu dile getirmiştir. Her ne kadar Nestoryus'un söylemleri bu eğilimde olsa da hakikat farklıydı. Heretik Aryusçuların karşısında olduğunu beyan eden Nestoryus aslında Aryus'un öğretilerine benzer bir teoloji öğretiyordu. Beşinci yüzyılda, Aryusçular istenmeyen insanlar olarak etiketlenmişti ve herhangi bir bireyin Aryus kimliğini taşıması ya da Aryusçu bir gruba mensup olarak tanınması kabul edilebilir bir durum değildi. Bu nedenle, toplumda birçok Aryus takipçisi olmasına rağmen, bu insanlar aforoz edilme kaygısından dolayı Aryan kimliklerini saklamışlardır. Nitekim, altını çizmek gerekir ki Nestoryus da Aryan yanlarını saklamış olan bir din adamı olmuştur. Eğer o, Aryan yanlarını saklamasaydı, Konstantiniye gibi Hristiyan dünyasının yükselen bir şehrine Patrik olarak tayin edilemezdi. İşte bu çalışmada Nestoryus'un öğretilerinin şekillenmesinde Aryus'un muhtemel etkilerinin olabileceği tartışıldı. Ayrıca bu çalışmada karşılaştırmalı olarak Nestoryus'un Aryanizimle olan muhtemel etkileşimi gözler önüne serilmiş ve Nestoryus'un öğretilerinde büyük etkisi olan Arius ve Aryanizm'in benimsenmesine imkan tanıyan faktörler incelenip, Nestoryus'un neden Aryanizm'inden etkilenmiş olabileceğine yönelik dönemin dini, siyasi ve sosyal koşullarından bahsedilmiştir.