Asimetrik güç ilişkilerinin yazın çevirisi aracılığıyla yeniden inşası

(Asimetrik) Güç İlişkilerinin Yazın Çevirisi Aracılığıyla Yeniden İnşası: Bu tezde Türk Edebiyatından Almancaya yapılan çevirilerin metonimik temsil gücü, çevirilerin erek piyasada oluşturduğu yeni yapı ve poetik bağlamları incelenmektedir. Tezin temel araştırma nesnelerini devlet destekli çeviri ve yayın projesi TEDA ile kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu girişimi olan Türkische Bibliothek oluşturmaktadır. Birbirinin çağdaşı olan bu iki projede aynı kaynak dizgeden metinler aynı erek dizgeye çoğunlukla aynı çevirmenlerce aktarılmıştır. Projeler kapsamında basılan çevirilerin incelenmesi bir yandan farklı sponsorların bu çevirileri yapmalarının amaç ve gerekçeleri hakkında bilgi verirken diğer yandan herhangi bir sponsor desteği almadan çevrilen metinlerle karşılaştırma imkânı sağlamaktadır. TEDA hem kaynak kültürün amaç ve gerekçeleri hem de erek piyasada TEDA destekli çevirilerin konumu göz önüne alınarak iki düzlemde tartışılmış ve söylem ile mevcut koşullar arasında bir uyuşmazlık tespit edilmiştir. Türkische Bibliothek çevirilerinin tanıtımları yayıncı, editör ve çevirmenlerin farklı ilgilerini açıkça ortaya koymuş; TEDA ve Türkische Bibliothek kapsamında olmayan, ancak bu projelerle aynı zamanlarda yapılan çeviriler ise kitap piyasasına ve çeviri yayıncılığına bir üst bakış sağlamıştır. Çalışma genelinde çevirileri yalnızca soyut süreçlerin ürünleri olarak görme eğilimine karşı çıkılmıştır. Araştırma özne/eyleyen odaklıdır ve güncel koşulları idealize etmeden, somut veriler olarak kabul eder, bu nedenle çeviri araştırmasını yalnızca metinler üzerinden yapılan çalışmalar olarak görmez. Piyasayı şekillendiren, bir poetikayı takip eden ya da yıkan, çevirileri finanse eden ve yapan aktörleri otonom bileşenler olarak veri toplama ve işleme sürecine dahil eder. İlgili aktörlerle etnografik röportajlar ve açık uçlu sorulardan oluşan yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler çevirilerin yanmetinleri ile karşılaştırarak tutarlı sonuçlara ulaşmak hedeflenmiştir.