Askerî Muhammed Dîvânı'nda dîn-tasavvuf

Dîn; inanç ve ibadetleri kapsayan, insanı iki cihanda mutlu kılacak bilgi, emir ve yasakları içeren sistemlerin bütünüdür. Tasavvuf ise bireye kendini bilme, öğrenme konusunda yol gösteren yöntemler düzenidir. Allah'a kul olan insan, insan-ı kâmil mertebesine ulaşmaya çalışır ve bu esnada diğer insanların da güzel vasıflar kazanmasında yardımcı olan model haline gelir.Çalışmamızda Halvetî Tarikatı şeyhlerinden Askerî mahlaslı Muhammed Gülaboğlu'nun ?Askerî Muhammed Dîvânı?nda dînî ve tasavvufî unsurlar incelenmiştir.Tasavvuf şeriati temel alarak, kalbi tasfiye ve nefsi tezkiye ederek, ta`at içerisinde bulunarak Allah'ın sıfatlarına, sıfatlarının tecellisine ulaşmaktır. Allah'ın zâtına vuslat etmek için dîn ve tasavvuf yolunda bulunan aşk basamaklarını geçmek gerekmektedir. Askerî Muhammed, divanında dînin emir ve yasaklarını insanlara öğretirken Allah'ın lafz etmiş olduğu (konuştuğu) Kur'ân-ı Kerîm âyetlerini ve hadislerini esas almıştır. Dünyaya meyl etmeyi sevmeyen şair, dünyadan alakayı kesmeyi de önermez. Çünkü dünya Allah'ın tecellisi ile doludur.Yapılan bu çalışmanın gayesi şeyh ve müderris Askerî Muhammed'in şiirlerinde dîn ve tasavvufun tasavvuf ehlince nasıl algılandığı, bir mutasavvıfın bakış açısıyla dîne ve tasavvufa nasıl yaklaşıldığını incelemek ve gözler önüne sermektir.Anahtar Kelimeler: Divan Edebiyatı, Askerî Muhammed, Dîn, Tasavvuf.