Askeri Yargılama Hukukunda tutuklama

Maddi gerçeğin araştırılarak bulunması amacında olan ceza yargılamasında, suç işlediği iddia edilen kişiye yönelik koruma tedbirlerinin en önemlilerinden birisi tutuklamadır. Hakkında verilmiş kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü aranmaksızın, yargılama hukuku açısından zorunlu hallerde, bir kişinin özgürlüğünün hakim kararı ile geçici olarak kaldırılması şeklinde tanımlanan tutuklama, milletlerarası sözleşmelerle ve anayasalarla güvence altına alınan, bazı temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması gibi önemli bir anlam taşımaktadır. Kişi üzerinde ceza gibi veya daha ağır etkileri olan tutuklama tedbirine baş vururken daima ceza muhakemesinin ilkeleri ve insan hakları göz önünde bulundurulmalıdır. Aksi takdirde insan hakları ihlalleriyle karşılaşmak mümkün olabilir. Hukuki niteliği itibariyle bir koruma tedbiri olan tutuklama amaç değil, araçtır ve geçicidir. Tutuklamaya ancak gecikmezlik, haklı görünüş koşullarının ve oranlılık ilkesinin varlığı halinde başvurulmalıdır. Tutuklamada bakılacak genel şart, öncelikle sanığın suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunmasıdır. Bundan sonra gelen diğer önemli şart ise, kanunda yazılı olan tutuklama nedenlerinin olayda varolmasıdır. İnsanın, insan olmasından kaynaklanan haklarından en önemlisi olan kişi özgürlüğü ve güvenliğini sınırlandıran ve bazı açılardan ayrı özellikler taşıyan askeri yargılama hukukunda tutuklama kurumu, tez konusu olarak ele alınmıştır. Bu çalışmada, askeri yargıdaki tutuklama ile ilgili hükümler, CMUK ve İ.H.A.S.'ın tutuklamayla ilgili hükümleri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel olarak askeri yargının özellikleri ve tutuklama kavramı, amacı, ön şartları incelenmiştir. İkinci bölümde tutuklamanın şartları, sebepleri, komutanın askeri savcılığa soruşturma açtırması ve tutuklama talebi, tutuklamanın hükümleri, tutuklamanın sona ermesi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, tutuklamanın sonuçları, özel tutuklama halleri ve tutuklama konusunda askeri yargıdaki diğer düzenlemeler incelenmiştir.