Atık su ile sulama yapılmasının sosyal ve ekonomik yönden incelenmesi ve alternatif yaklaşımlar: Gaziantep ili örneği

Bu çalışmada; atık sularla sulama yapılmasının çiftçi gelirine etkisi, çiftçilerin ve tüketicilerin konuya yaklaşımları, bilinç düzeyleri, atık suyun tarımda kullanımının toplum sağlığına olası etkileri, sorunlar ile ve çözüm önerileri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında; Gaziantep ilinde atık sulardan sulama yapan 46 çiftçi ve Gaziantep il merkezinde 384 hanehalkı ile anket uygulaması yapılmış, ilgili Kurumlarda "Derinlemesine Mülakat Tekniği" uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; atık su ile sulama yapan çiftçilerin ve pişirilmeden yenen sebzeleri tüketen tüketicilerin sağlıklarının risk altında olduğu, atık suyun ileri derecede arıtılması ve dezenfeksiyon yapılması gerektiği, bu maliyete üretici ve tüketicilerin belirli oranda katkı sağlayabilecekleri görülmüştür. Kuru koşullara göre; mevcut durumda atık su ile sulanan alanlarda 928 TL/da net gelir artışı sağlandığı, ileri derecede arıtılmış atık su ile sulama yapılması durumunda 1457 TL/da net gelir artışı sağlanacağı ve toplum sağlık masraflarının 923 303 TL/yıl azalacağı ortaya çıkmıştır. Atık sularla sulamanın yasaklanması pratikte uygulanabilir görülmemektedir. Ancak, üretici ve tüketicilerin konu hakkındaki bilinç düzeylerinin geliştirilmesi, atık suların ileri derecede arıtılarak ve dezenfekte edilerek sulamada kullanılması sürdürülebilir bir yaklaşım ve zorunluluktur.