Atrial fibrilasyonun geriatrik yaş grubunda genel özellikleri, fonksiyonellik ve frailite ile ilişkisi

Atrial fibrilasyon(AF) geriatrik yaş grubunda en sık görülen kardiyak aritmidir ve iskemik inme, kalp yetersizliği, demans gelişimi ve yaşam kalitesinde kötüleşme gibi önemli komplikasyonlara neden olmaktadır. AF ve komplikasyonlarının sıklığı yaşla birlikte artmaktadır. Frailite organizmanın homeostatik rezervlerinde azalmayla karakterize, çeşitli stresörlere karşı hassasiyetin arttığı ve düşmeler, disabilite, uzun süreli bakım ihtiyacı ve mortalite dahil kötü klinik sonlanımlar açısından artmış riske neden olan bir geriatrik sendromdur. AFnin demans gelişimi ve yaşam kalitesinde kötüleşme ile ilişkili oluşu ve frailite ile ilişkisi gösterilmiş hastalıklardan olan serebrovasküler olay ve kalp yetersizliği riskini arttırması ve ortak patogenetik mekanizmalar AFde frailitenin artmış olabileceği hipotezinin çıkış noktasıdır. Bu çalışmada geriatrik yaş grubunda AFnin genel özelliklerinin ve frailite ile olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 1 Ocak 2017 ile 30 Haziran 2017 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Geriatri polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri 64'ü AF, 59'u ise normal sinüs ritmi olan toplam 123 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalardan rutin poliklinik vizitinde anamnez alınmış, kapsamlı geriatrik değerlendirme (KGD) uygulanmış ve ek olarak frailite durumları Fried ölçeği ve FRAIL skalaları kullanılarak değerlendirilmiştir. Yaşam kalitesinin ölçülmesi için Yaşlıda Yaşam Kalitesi-kısa (YYK-kısa) ölçeği uygulanmıştır. Hastalardan istenenlaboratuvar tetkiklerinin sonuçları kayıt edilmiştir. Hasta verileri AF ve kontrol grubu için değerlendirilmiş ve karşılaştırılmıştır. AF grubu yaş ortalaması kontrol grubunun yaş ortalamasından daha yüksektir (p=0,002). Genel demografik özellikler açısından yaş ve eğitim düzeyi dışındaki parametreler iki grup için benzerdir. AF grubunda kronik hastalık sayısı ve toplam ilaç sayısı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında daha yüksek bulunmuştur (her iki parametre için p <0,001). KGDde AF grubunda Lawton-Brody enstrümental günlük yaşam aktiviteleri (EGYA) skoru daha düşük (p=0,024), son bir yılda düşme sayısı daha yüksek (p=0,016), 4,57 m (15 fit) mesafeyi yürüme zamanı daha uzun (p=0,020) bulunmuştur. AF grubunda Fried ölçeği veya FRAIL skalası ile belirlenen frailite sıklığı daha sık görülse de bu istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ancak, AFde semptom şiddetini belirleyen EHRA skoru ile FRAIL skalasına göre dinç-prefrail-frail olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde iliski olduğu saptanmıştır (Goodman ve Kruskal Gamma katsayısı=0,39; p=0,020). YYK-kısa ölçeği ile değerlendirilen yaşam kalitesi skorları açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Laboratuvar testleri sonuçlarının karşılaştırılmasında AF grubunda total kolesterol, LDL, HDL, total protein, albumin ve prealbumin daha düşük, BNP ve CRP düzeyleri ise daha yüksek bulunmuştur. Geriatrik yaş grubunda AFnin genel özellikleriyle ilgili analizlerde hastaların yaş ortalaması 75,31±5,67'dir. Klinik AF tiplerinden en sık görüleni kalıcı (long standing persistent) AF ve %70,3 oranında görülmektedir. Hastaların %64,1'inin semptomatik olduğu saptanmıştır. İskemik inme riski CHA2DS2VASc skoru ile değerlendirilmiştir ve tüm hastaların yüksek risk taşıdığı saptanmıştır. Antikoagülan tedavi altında kanama riskinin değerlendirilmesi için HAS-BLED skoru kullanılmıştır ve kanama riski yüksek hasta oranı %43,7 olarak bulunmuştur. Bu çalışma sonucunda AFnin frailite ile ilişkili olan yürüme hızı ve EGYA ile ilişkili olduğu, AF semptom ciddiyetini gösteren EHRA skoru ile de frailitenin ilişkili olduğu saptanmıştır. AF hastalarında frailite ve komponentlerinin varlığı mutlaka araştırılmalıdır. Anahtar sözcükler: frailite, FRAIL skalası, atrial fibrilasyon, EHRA semptom skoru, kapsamlı geriatrik değerlendirme, yaşlıda yaşam kalitesi