Avrupa Birliği'nde şirketlerin sınıraşan hareketliliği

"Şirketlerin Sınıraşan Hareketliliği" ilk günden beri Kurucu (Roma) Anlaşma ile desteklenmiş, Anlaşmanın 49 (eski 43) ve 54'üncü (eski 48) maddelerinde ifadesini bulan yerleşme özgürlüğü ilkesi ile de güvence altına alınmıştır. Söz konusu maddeler gerçek ve tüzel kişilere yerleşme özgürlüğünü bahşetmekte, bu haklara açıklık getirerek de AB şirketlerini tanımlamaktadır. Ancak buna rağmen şirketlerin sınıraşan hareketliliği konusu Avrupa'nın gündeminde uzun süre yer bulmamıştır. Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarına, özellikle Centros kararına kadar ise Avrupalı yasa koyucular, temel olarak AB şirketler hukuku ile ulusal şirketler hukukunun harmonizasyonuna odaklanmıştır. ABAD'ın yerleşme özgürlüğü lehine verdiği kararlar ile birlikte, konu Avrupa'nın gündemine girmiş ve Avrupa'da önemli tartışmalara yol açmıştır. Daily Mail, Centros, Überseering, İnspire Art, Sevic ve Cartesio kararlarıyla ABAD; içe göçler ile dışa göçleri ayırmış, üye ülkelerin yerleşme özgürlüğünü sınırlama yetkisi, daha çok dışa göçler açısından kabul etmiştir. İçe göçler açısından ise üye ülkelerin müdahale yetkisi, kamu yararı temelinde sınırlı olarak kabul etmiş ve bu temelde yapılacak düzenlemelerin de Gebhart testi ölçülerini karşılaması gerektiğini ortaya koymuştur. ABAD kararlarıyla birlikte ortaya çıkan hukuki sonuç, Avrupa'da hukuk sistemlerini de önemli ölçüde etkilemiş, şirketler hukuku yarışı ve Delaware etkisi tartışmalarını başlatmıştır. Bunun sonucu olarak, idare merkezi teorisinin öncülerinden Almanya ve kuruluş yeri teorisinin öncülerinden İngiltere, şirketler hukukunda değişikliğe gitmiştir. Anahtar kelimeler: Şirketlerin Sınıraşan Hareketliliği, Daily Mail, Centros, Überseering, Inspire Art, Sevic, Cartesio. .