Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde katılım öncesi mali yardımların Türkiye'de ulaşım türlerine etkilerinin incelenmesi

Avrupa Birliği (AB), kurulduğu tarihten günümüze, üye ülkelerin yanı sıra Birliğe üye olmayan diğer ülkelere, Birliği kuran antlaşmalarda yer alan temel hükümler esasında çeşitli mali yardımlar yapmaktadır. Bir aday ülkeye yapılan mali yardımın temel amacı, o ülkenin AB üyeliğine hazırlanmasını sağlamak üzere ülkenin mevcut hukuksal ve idari altyapısının, AB standartlarına ve uygulamalarına yakınlaştırılması ve uyumlaştırılmasıdır. AB Komisyonu, bir tebliğ ile AB'nin dış yardım enstrümanlarını, 2007?2013 mali perspektifi için yeni bir çerçeveye oturtmuştur. Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA), öngörülen bu dış yardım enstrümanlarından biridir. IPA kapsamında; demokrasi ve hukukun üstünlüğü ilkesinin uygulanması, insan hakları ile temel hak ve hürriyetlerin korunması, kamu yönetimi reformu, sosyal içerme, sivil toplumun desteklenmesi, bölgesel ve sınır ötesi işbirliği, kurumsal yapılanma, sürdürülebilir kalkınmayı sağlama, bölgesel kalkınma gibi konularda mali yardımlar kullanılabilecektir. Bu tezde ?Bölgesel Kalkınma? başlığı altında yer alan ?Ulaştırma Altyapısının İyileştirilmesi? ile ilgili IPA yardımlarının hangi usul ve esaslara göre dağıtıldığı ve proje seçiminin hangi kriterlere göre yapıldığı incelenmiştir. Tezde, Türkiye'nin ulaştırma altyapı ihtiyaçlarının ele alındığı TINA projesinin incelenmesinden başlanmıştır. Daha sonra Türkiye'deki IPA yapılanması ve ulaştırma sektöründe yer alan devlet otoritelerinin bu yapılanma içinde aldıkları roller ve hazırladıkları Operasyonel Program ele alınmıştır. Tezde, ulaştırma sektörü için ayrılan AB mali yardımlarının etkili ve verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı, projelerin doğru ve akılcı seçilip seçilmediği de irdelenmiştir. Yapılan çalışmanın, Avrupa Birliği mali yardımlarının Türkiye'nin ulaştırma sektörüne yaptığı katkılarının ortaya konulması açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.