Avrupa Birliği'nin enerji politikalarında Avrupa Komisyonu'nun rolüne kurumsalcı bir bakış

Avrupa Birliği (AB) enerji politikaları, enerji iç pazarının tamamlanması ve üye devletlerin dış enerji politikasının uyumu şeklinde iki önemli unsuru içermektedir. Enerji iç pazarının tamamlanması konusunda çalışmalara 1996 yılında başlanmış olup bu kapsamda yıllar içerisinde çeşitli enerji paketleri yayımlanmıştır. Ancak enerji iç pazarının tamamlanması süreci halen devam etmektedir. "Dış enerji politikasının Avrupalılaştırılması" konusunda ise halen Birlik kurumları ve üye devletler arasında mutlak bir fikir birliği oluştuğundan söz etmek mümkün değildir. Bu çerçevede AB'nin kendine has organı olarak bilinen Avrupa Komisyonu ise, enerji politikaları konusunda gerek enerji iç pazarının tamamlanması gerekse dış enerji politikasında tek ses olunması suretiyle Avrupa bütünleşmesinin derinleştirilmesi hususlarında ısrarla çaba göstermektedir. Avrupa Komisyonu tarafından iç ve dış enerji politikalarının oluşturulmasında sıklıkla vurgulanan enerji güvenliği kavramı, AB içinde özellikle 2006 ve 2009 yıllarında Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan kriz sebebiyle enerji arzının kesilmesi sonucunda doğrudan vatandaşların mağduriyet yaşaması ile önem kazanmıştır. Bu çerçevede AB'nin Rusya'ya olan yüksek enerji bağımlılığı enerji güvenliğini tehdit eden en önemli unsurlardan biri olarak Komisyon tarafından enerji politikalarının Birlik seviyesinde ele alınmasını sağlamak amacıyla sıklıkla vurgulanmaktadır. Bu çalışmada Avrupa Komisyonu'nun Birlik'in ortak iç ve dış enerji politikalarının oluşturulmasındaki rolü yeni kurumsalcılık teorisi çerçevesinde incelenmiş ve özellikle enerji alanında yaşanan tarihsel gelişmeler ve söz konusu gelişmelerin yaşanmasında Komisyon'un etkisi ele alınmıştır. Gerek doğrudan Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan belgeler, gerekse ikincil kaynaklar kullanılmak suretiyle çalışmada, Birlik enerji politikalarının bütünleştirilmesi konusunda temel itici gücün Avrupa Komisyonu olduğu savı araştırılmaktadır.