Avrupa Birliği ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların belirleyicileri: Panel veri analizi

1980'li yılların sonundan itibaren tüm dünyada yayılan küreselleşme ve serbest piyasa ekonomisine geçiş finansal serbestleşmeyi de beraberinde getirmiştir. Ülkeler arasında sermaye akışları farklı şekillerde ortaya çıkmıştır. Bunlardan bir tanesi de doğrudan yabancı yatırımlarıdır. Avrupa ülkeleri içerisinde özellikle "geçiş ekonomileri" olarak adlandırılan Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri de yoğun bir şekilde doğrudan yabancı yatırımlar alan ülkeler arasındadır. Bu yatırımların hangi ekonomiye yöneleceği ve yönün nasıl belirlendiği ise özellikle sermaye girişlerine ihtiyacı olan ülkeler için önemli bir sorudur. Bu çalışmada, 2002 – 2023 döneminde, doğrudan yabancı yatırımları belirleyen faktörlerin Avrupa Birliğine üye yirmiyedi ülke için neler olduğu test edilmektedir. Bu amaçla bir dizi panel ekonometri metotları kullanılmakta, sırasıyla birim kök, eş-bütünleşme ve nedensellik analizleri yapılmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre gelişmiş ülkelerden ziyade geçiş ekonomilerinde ele alınan değişkenlerin daha etkili olduğu, her ülke için sonuçların farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.