Avrupa'da göçmen olmak: Hegemonik ilişki bağlamında psiko-politik bir değerlendirme

Belirli bir zaman ve mekan düzleminde gerçekleşen göç olgusu ilk başlarda sadece fiziksel bir hareketliliği, mekânsal bir değişimi karşılamıştır. Daha sonra göç, ülkelerin nüfus yapılarını değiştirmiştir. Değişen nüfus yapılarıyla birlikte farklı sosyal ilişki ve etkileşim ağları oluşmuştur. Rekabet, entegrasyon, asimilasyon ve çatışma halleri göçün yaratmış olduğu sosyal etkilerden bazılarıdır. Sanayi toplumuna geçişle birlikte göç, sosyal bilimlerin ilgi alanına girmiştir. Sanayileşme ile toplumlarda meydana gelen hızlı değişim sadece mekânsal olmanın ötesinde sosyo- ekonomik, sosyo-politik ve kültürel değişimleri de içermeye başlamıştır. Değişimler artık göç olgusunun önüne geçmeyi imkânsız kılarken farklı devletlerin sınırları içerisinde yaşamaya başlayan göçmenler artık o ülkelerin birer vatandaşı konumuna gelmiştir. Kimileri tercihen yaşadıkları ülkenin vatandaşlığını kabul ederken kimileri geleneksel bağlarından ve geldikleri yerlerin değerlerinden kopmamak adına vatandaşlık bağını kabul etmemiştir. Toplumsal yaşamda ortak alanlar kurulmuş, ilişkiler geliştirilmiş, evlilikler ve akrabalıklar kurulmuştur. Bütün bu yaşananlarla birlikte göçmenler sahip oldukları kimliklerini sorguladıkları durumlarla yüzleşmiştir. Göçmenlerin sahip olduğu önemli kimliklerden birisi siyasi kimlikleridir. Pek çok değişkenden etkilenen bu kimlik hayatın içerisinde farklı tutum ve davranışların sebebi konumundadır. Bu çalışmada TRB-1 Bölgesi illerinden (Bingöl-Elazığ-Malatya-Tunceli) Avrupa'ya göç etmiş 64 kişi ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yaşadıkları yerlerdeki toplumsal ilişkiler hegemonik ilişki bağlamında değerlendirilmiş ve bu ilişkiler neticesinde siyasi aidiyet ve kimlikleri üzerindeki değişim ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara bakıldığında hegemonik ilişkilerin yaşandığı saptanmıştır. Gerek devlet nezdinde gerekse sivil toplumda bu tür ilişkilerle karşılaşıldığı yapılan yorumlarla somutlaştırılmıştır. Siyasi kimlik ve aidiyet yeni ilişki ağları içerisinde bağlılığı artan veya azalan bir seyir izlemiştir. Bunların neticesinde siyasi kimliğin sorgulandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Göç, Göçmen, Hegemonya, Politik Psikoloji, Siyasi Kimlik