Avukatların iş doyumu, mesleki tükenmişlik ve algılanan stres düzeylerinin demografik özellikler ve mesleki değişkenlere göre incelenmesi: 2024 İstanbul örneklemi

Avukatlık mesleği, yoğun çalışma temposu, yüksek sorumluluklar ve karmaşık dava süreçleri nedeniyle bireylerin psikososyal durumlarında önemli etkiler yaratabilmektedir. Bu çalışma, İstanbul'da görev yapan avukatların iş doyumu, mesleki tükenmişlik ve algılanan stres düzeylerini; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, mesleki deneyim yılı, dava türü ve gelir durumu gibi demografik ve mesleki değişkenler bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, İstanbul'daki 390 avukata kartopu ve amaçlı örnekleme yöntemleriyle ulaşılarak, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, Google Anket Formu aracılığıyla çevrim içi olarak toplanmış; Demografik Bilgi Formu, İş Doyum Ölçeği, Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılmıştır. SPSS 27 programı ile gerçekleştirilen analizlerde ANOVA, bağımsız örneklemler t-testi, Pearson korelasyon ve regresyon yöntemleri uygulanmıştır. Analiz bulguları, avukatların orta düzeyde iş doyumu ve algılanan stres yaşadığını buna karşın yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadıklarını ortaya koymuştur. Gelirini yeterli bulan avukatların anlamlı düzeyde daha yüksek iş doyumu yaşadığı; kadın, bekar, çocuk sahibi olmayan, düşük gelirli ve genç avukatların ise daha yüksek tükenmişlik ve stres düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizleri sonucunda, yaş ve mesleki deneyim ile stres ve tükenmişlik arasında negatif; stres ile iş doyumu arasında orta düzeyde negatif; stres ile tükenmişlik arasında yüksek düzeyde pozitif; tükenmişlik ile iş doyumu arasında ise anlamlı düzeyde negatif ilişkiler saptanmıştır. Regresyon analizleri, stres, tükenmişlik ve iş doyumu değişkenlerinin birbirlerini anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Gelir düzeyi iş doyumunu pozitif yönde, cinsiyet ve gelir düzeyi tükenmişliği, cinsiyet, yaş ve gelir düzeyi ise stresi anlamlı şekilde yordamaktadır. Sonuç olarak, avukatların psikososyal düzeylerinin çok sayıda değişkenden etkilendiği; özellikle genç, kadın ve ekonomik olarak zorlanan avukatların mesleki açıdan risk altında olduğu görülmektedir.