Aydın ilinde yetiştirilen "Yamalak Sarısı" mahalli zeytin çeşidinin fenotipik özelliklerinin tanımlanması

Aydın linde Yetiştirilen ?Yamalak Sarısı? Mahalli Zeytin ÇeşidininFenotipik Özelliklerinin TanımlanmasıHülya KAYAÖZETBu çalışma, 2004-2005 yılları arasında Aydın ili Kuyucak ilçesi YamalakKasabasında Yamalak Sarısı zeytin çeşidi üzerinde yürütülmüştür. Çalışma ileYamalak Sarısı zeytin çeşidinin kimlik bilgileri, morfolojik ve fiziksel özelliklerininbelirlenmesi amaçlanmıştır. Çeşidin tanımlanmasında, Uluslararası ZeytinyağıKonseyi tarafından hazırlanan ve diğer zeytinci ülkeler tarafından da kullanılan?World Catalogue of Olive Varieties, 2000? deki tanımlama kriterleri esas alınmıştır.Bu amaçla, çeşidin kimlik bilgileri, morfolojik özelliklerinden; ağaçözellikleri, yaprak özellikleri, çiçek somağı özellikleri, meyve özellikleri, çekirdeközellikleri, fizyolojik özelliklerinden; verimlilik durumu, periyodisite durumu, yağrandımanı, etin çekirdekten ayrılma durumu, köklenme kapasitesi, çiçeklenmedönemi, döllenme durumu, meyve olum dönemi, biotik ve abiyotik şartlaraduyarlılığı gibi kriterler ayrıntılı olarak incelenmiştir.Yamalak Sarısı zeytin çeşidi, yetiştiriciliği yapılan yörelerde YamalakKabası, Kaba, Kabaağaç isimleri ile de adlandırılmakta ve yeşil sofralık olarakdeğerlendirilmektedir. Çeşit, gelişme kuvveti açısından kuvvetli, tacı yayvan yapıda,taç yoğunluğu orta düzeydedir. Yaprağının uzun ve mızrak şeklinde olduğubelirlenmiştir. Çeşidin çiçek somakları kısa, bir somaktaki çiçek sayısı bakımındanda ortalama 14.46 adet ile az grubunda yer aldığı saptanmıştır. Çeşit meyve ağırlığıbakımından 8.27 g la çok iri grubunda yer almıştır. Çekirdek ağırlığı açısından 1.20 gla çok iri grubunda yer alırken, çekirdeğinin de uç kısmında iğne bulunmadığıbelirlenmiştir. Yamalak Sarısı çeşidi verimlilik açısından var yılı-yok yılı dikkatealınarak ağaç başına 59.08 kg ile yüksek grubunda yer almıştır. Yağ içeriğinin yaşnumunede % 17.45 ile düşük grubunda yer aldığı, meyve etinin de çekirdektenayrılmasının kolay olduğu saptanmıştır. Çelik köklenme kapasitesinin % 45 lerekadar ulaştığı belirlenmiştir. Erken dönemde çiçeklenen çeşidin döllenme biyolojisiaçısından kısmen kendine uyuşur ve meyve olum döneminin ise erken olduğubelirlenmiştir.