Aydın yöresinde salata malzemesi olarak kullanılan çiğ sebzelerdeki helmint yumurtalarının tespiti

Bu çalışmada, çiğ olarak tüketilen sebzelerde helmint yumurtalarının yaygınlığı tespit edilerek; çiğ sebzelerden kaynaklı, önemli zoonoz helmint enfeksiyonlarının Aydın yöresindeki durumunun görülmesi amaçlanmıştır. Çalışma Kasım 2015-Haziran 2016 tarihleri arasında yürütülmüş ve mevsimlere uygun olarak Aydın Merkez Bölgesi halk pazarlarındaki pazarcılardan satın alınan, tarlada yetişmiş (serada yetiştirilmiş ürünler tercih edilmemiştir) çiğ tüketilen sebzeler; marul (n=18), maydanoz (n=10), yeşil soğan (n=10), salatalık (n=10), havuç (n=10), tere (n=3), nane (n=10), roka (n=10), dereotu (n=10), kırmızı lahana (n=10), domates (n=10) ve yeşil biberlerden (n=10) toplam 121 örnek araştırmanın materyalini oluşturmuştur. Haftada bir laboratuvara getirilen örnekler 200'er gramlık porsiyonlar halinde hassas terazide tartılmış ve deterjan solüsyonunda yıkanmak üzere hazırlanmışlardır. Çalışmada sebzeleri yıkamak amacıyla kullanılan deterjan, SDS (%1) ve Tween 80 (% 0.1) solüsyonlarının 1,5-1 oranında karıştırılmasıyla elde edilmiştir. 200'er gramlık porsiyonlar halinde tartılmış örnekler, 2 litrelik ölçülü kaplarda bulunan deterjan solüsyonu içerisine konulmuş ve sonikatörde (Elmasonic S Ultrasonic Cleaning Units) yıkanmıştır. 24 saatlik sedimentasyondan sonra 50 ml' lik kısım 2 kez 10 dak. 1500 g hızında çeşme suyu ile santrifüj yapılmıştır. Tortu üzerindeki çeşme suyu uzaklaştırıldıktan sonra bu defa tüplere flotasyon tekniğinin kullanılması için doymuş tuzlu su çözeltisi eklenmiştir. 20 dakika sonunda, hazırlanan preparatlar ışık mikroskobu altında (Olympus BX51-Olympus DP70) 10x' luk ve 40x' lık büyütmelerde izlemeye alınmıştır. Toplam 121 örneğin 22'sinde (% 18,18) helmint yumurtaları tespit edilmiştir. Teşhis sonuçlarına göre 17 (% 14,04) örnekte Strongylid tip yumurta, 3 (% 2,47) örnekte Askaridoid tip yumurta, 1 (% 0,82) örnekte Strongyloides spp.yumurtası ve 1 (% 0,82) örnekte de Toxocara spp. yumurtalarına rastlanmıştır. Bu çalışma ile çiğ tükettiğimiz salata malzemelerinin hastalık taşıma potansiyeline dikkat çekilmiştir. Bu ürünlerin tarladan sofraya kadar her aşamasında kontaminasyona açık ve ısı işlemi görmeden tüketiliyor olması tehlikenin büyüklüğünü göstermektedir. Bu tehlikenin en aza indirilmesi şüphesiz kurumsal ve bireysel anlamda farkındalığın artması ile sağlanacaktır.