Ayla Çınaroğlu'nun masal ve hikâyelerinin Türkçe öğretimi bağlamında söz varlığı açısından incelenmesi

Söz varlığı; bir toplumun kültürel ögelerini, tarihini, gelenek göreneklerini, yaşantısını yansıtan tüm sözcükleri içerisinde barındırır. Söz varlığı üzerine yapılan araştırmalarla dilin tarihsel süreç içerisindeki değişimi ve gelişimi ortaya çıkarılır. Söz dağarcığı, kelime hazinesi, sözcük hazinesi gibi kavramlarla da ifade edilen söz varlığı kişinin sahip olduğu sözcüklerin, ikilemelerin, deyimlerin, atasözlerinin, kalıp sözlerin, terimlerin tamamını ifade eder. Bu araştırmanın amacı, Ayla Çınaroğlu'nun 13 masal ve 11 hikâye kitabının söz varlığı açısından incelemesini yapmaktır. İncelemeye esas olan masal kitapları şunlardır: Peynirli Börek, Demet'in Bahçesi, Al Takkeli Dev ile Mor Takkeli Dev, Mut Teyze'nin Bahçesi, İlkbaharın Sesi, Kırçıl Horoz, Yedi Kapılı Kent, Küçük Mor Balık, Şekerler Deve Oldu, Yaşasın Kar Yağıyor, Kim Demiş Niye Demiş Bu Naneyi Kim Yemiş, Okuldan Dönerken, Üç Kuzucuk. İncelemeye esas olan hikâye kitapları ise Uzay Güzeli, Veli'nin Kurabiyesi, Mutlu Bir Gün, Altın Kanatlı Topçin, Mavi Boya, Mavi Balon, Aliş'in Kabakları, En Büyük Takım Bizim Takım, Kanaryamın Öyküsü, Beyaz Benekli At, Çikolatayı Kim Yiyecek'tir. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı çalışmada, elde edilen veriler doğrultusunda söz varlığı tanımlanıp içerdiği ögeler açıklanmıştır. Söz varlığının içerdiği ögeler Doğan Aksan'ın Türkçenin Sözvarlığı (2006) adlı kitabında işaret ettiği gibi sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde incelemeye esas olan eserlerde deyim, ikileme ve yabancı sözcükler gibi söz varlığı unsurları yönünden zengin olduğu bununla birlikte diğer söz varlığı ögeleri yönünden zengin olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ayla Çınaroğlu, hikâye, masal, söz varlığı, inceleme