Ayvalık evleri

Bu çalısma, en genel anlamıyla Balıkesir iline bağlı Ayvalık ilçesinde yer alan, XIX. ve XX. Yüzyıl Osmanlı Dönemi'ne ait evleri, plan, mimari malzeme ve süsleme özellikleri açıdan incelemeyi amaçlamıstır. Ayvalık kent dokusu içinde önemli bir yere sahip evler arasından plan ve cephe çizimleri elde edilen 27 tanesi üzerinde çalısılmıstır. Bu evler belli bir sokağa ya da bölgeye ait olmayıp, yerlesimin farklı alanlarından seçilmistir. Kent dokusu içindeki diğer konutlarla çalısma desteklenip, Ayvalık Evleri ile ilgili değerlendirme ve sonuçlara ulasılmıstır. Kentsel planda, giris cepheleri sokağa bakan arka avlulu, bitisik nizamda yerlestirilmis bir düzene sahiptir. Zemin kat üzerine yükselen bir ya da iki katlı evlerde, geleneksel konut tipolojisinin iç sofalı plan seması uygulanmıstır. Yapım malzemesi olarak tas, çıkmalarda ahsap kullanılmıstır. Tas, pencere ve kapı kuruluslarında, ahsap kapı ve pencerelerin kanatlarıyla iç mekân öğelerinde, demir pencere ve kapıların örgü sebekelerinde kullanılan baslıca malzemelerdir. Cephe düzeni yerlesimin coğrafik ve iklimsel kosulları içinde biçimlenmistir. Cephe düzeni çok sayıda pencere kurulusu ile büyük ölçülerde tutulmus giris kapısından meydana gelmistir. 1970 yılından beri kentsel sit ilan edilen ve Anıtlar Genel Müdürlüğü Kararınca koruma altındaki Ayvalık'taki 1700 evin, büyük bir bölümünün özgün plan ve mimari özelliklerini koruması, hem kent adına yasaması gereken bir kültürel miras hem de geleneksel konut mimarisi açısından zengin bir kaynağı olusturur