Azerbaycan ile Türkiye arasındaki dış ticaretin sektörel analizi

Azerbaycan, 1991 yılında bağımsızlığını kazanarak her alanda bölgesel ve küresel aktör olmaya çalışan bir ülkedir. Ticari ilişkiler bu anlamda en önemli faaliyetlerin başında gelmektedir. Azerbaycan ilk yıllarda ticaretinin büyük bir kısmını başta Rusya Federasyonu olmak üzere bölge ülkeleriyle gerçekleştirmekteydi. Zaman içerisinde hem ihracatta hem de ithalatta Azerbaycan'ın ticaret partnerleri çoğalmış ve Azerbaycan tüm dünyayla ticaret yapan bir ülke konumuna gelmiştir. Azerbaycan'ın dışa açılma sürecinde en fazla katkı sağlayan ülkelerden biri de Türkiye'dir. Azerbaycan-Türkiye arasındaki ikili ticaretin gelişmesine katkı sağlayan faktörlerin başında tarihi ve kültürel geçmişleri gelmektedir. Ayrıca Türkiye'nin en etkili bölgesel ticaret aktörlerinden biri olması, piyasa ekonomisindeki deneyimi, Türk firmalarının girişimci faaliyetleri bu faktörler arasında sıralanabilir. Bu çalışmanın amacı açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklere göre Azerbaycan'ın Türkiye ile ikili ticaretinde ürün grubu bazında rekabet gücünü analiz etmektir. Bu bağlamda Azerbaycan'ın hangi ürün gruplarında Türkiye'ye karşı avantajlı olduğu ve hangi ürün gruplarında dezavantajlı durumda olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Analizlerde 2000-2020 dönemine ait SITC basamak 1 ve basamak 2 yıllık verileri kullanılarak Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi (AKÜ) değerleri hesaplanmıştır. Analiz sonuçları Azerbaycan'ın tüm yıllarda sadece 3 numaralı "Mineral yakıtlar, yağlar ve alkali ürünler" ürün grubunda Türkiye'ye karşı avantajlı olduğunu göstermiştir. Ülke 2 numaralı "Akaryakıt hariç yenilmeyen hammaddeler" ürün grubunda 2018 yılı sonrası avantajlı duruma geçmiştir. Diğer tüm ürün gruplarında ise Azerbaycan Türkiye'ye karşı dezavantajlı durumdadır.