Bağımsız denetimde kanıt kavramının denetçi görüşüne etkisi: BİST'te bir uygulama

Günümüzde mali nitelikteki kararların doğru bir şekilde alınabilmesi ve güvenilir bilgilere ulaşmanın zorluğu bağımsız denetimi oldukça önemli bir konuma getirmiştir. Karar alıcılara, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği hakkında makul bir güvencenin verilebilmesi ise ancak bağımsız denetim ile mümkündür. Denetim raporlarında denetçi, söz konusu tabloların güvenilirliği ve doğruluğu hakkında bildireceği görüşünü nitelikli ve kaliteli kanıtlara dayandırmalıdır. Dolayısıyla temin edilen denetim kanıtları, denetçinin bildirmiş olduğu görüşün özünü oluşturmaktadır. Bu çalışma, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin 2009-2019 yılları arasında bağımsız denetim raporlarında verilen görüşlerin belirlenmesi ve bu raporlardan hareketle görüş belirtilmeyen şirketlerin raporlarının detaylı incelenerek denetim kanıtının bu yöndeki görüşler üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda; içerik analizi yöntemi ile Kamuyu Aydınlatma Platformu veri tabanı üzerinden elde edilen ve BİST'te yer alan şirketlere ait 4239 bağımsız denetim raporu yıllar itibariyle incelenmiştir. On bir yıllık araştırma döneminin toplamında denetçilerin 39 adet bağımsız denetim raporu için görüş bildirilmediği gözlemlenmiştir. Belirtilen yıllar arasında görüş belirtilmeyen şirket sayısının ise toplamda 13 adet olduğu tespit edilmiş ve söz konusu şirketlerde denetçinin görüşüne dayanak oluşturan nedenler ele alınmıştır. Şirket bazlı olarak 13 şirketin 10'unda, rapor bazlı v olarak ise 39 raporun 17'sinde denetçiler tarafından yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilemediği için görüş bildirmekten kaçınılmıştır. Denetçilerin yetersiz kanıt nedeniyle görüş belirtmediği şirketlerde görüşe esas oluşturan nedenler tespit edilerek bulgular değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bağımsız Denetim, Denetim Kanıtları, Denetçi Görüşü, Denetim Raporu.