Bağımsızlık sonrası Türkmenistan'ın güvenlik ve dış politikasının temel paradigmaları

Sovyetler Birliği'nin dağılmaya başlamasıyla birlikte, 1991'de birlikten ayrılarak bağımsızlığına kavuşan Türkmenistan, doğal enerji kaynakları bakımından zengin ve aynı zamanda stratejik öneme sahip bir ülkedir. Bu jeopolitik potansiyelle birlikte bağımsızlık sonrası henüz oturmamış ve zayıf olan politik yapı Türkmenistan'ı güvenli bir dış politika arayışına itmiş ve "Daimi Tarafsızlığı" benimsemiştir. Daimi Tarafsızlık statüsü, Türkmenistan'ın dış politikasının yasal mihenk taşıdır. Bu statü gereği Türkmenistan'ın dış politikası, barışçıl bir dış politika izleme, ekonomik ilişkileri geliştirme fakat askeri bloklardan uzak durma çabası içinde olmuştur. Bu durum "pozitif tarafsızlık statüsü" olarak adlandırılmaktadır. Türkmenistan ile bölge devletleri arasındaki ikili ilişkiler, bağımsızlık sonrası Saparmurat Niyazov döneminde 2006 yılına kadar sınırlı kalmıştır. 2007 yılında iktidara gelen Gurbanguly Berdimuhamedov kendi döneminde bu kısıtlamaları geliştirmeye çalıştı. Özellikle enerji ve ulaştırma alanında stratejik ortaklıkların kurulması bu ilişkilerin gelişmesine önemli katkı sağlamıştır. Bu bağlamda Türkmenistan'ın dış politikası, uluslararası kuruluşlar aracılığıyla özellikle ekonomik ve siyasi alanda gelişen ikili ve çok taraflı ilişkiler olarak özetlenebilir. Ulusal güvenlik açısından, Türkmenistan'ın pozitif tarafsızlık politikalarıyla uluslararası topluma bağlı olduğu açıktır.