Banka hücumlarını deneysel yaklaşımla anlamak

Bankacılık krizleri tüm dünyada ekonomilerin olumsuz etkilenmesinin en büyük sebepleri arasında yer alır. Mevduat sahiplerinin bankalardaki paralarını toplu olarak, bir panik ortamında çekmesi olarak tanımlanan banka hücumları ise banka krizlerinin en büyük tetikleyicilerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bireylerin gereksinimleri olmaksızın toplu olarak paralarını bankalardan çekmeleri söz konusu bankaları ve akabinde ekonomileri krizlere sürükleyebilmektedir. Bankacılık sektöründe yaşanan hücumların önlenebilmesi ve etkilerinin azaltılabilmesi için bireysel faktörlerin ayrıntılı olarak incelenmesi gereklidir. Bu çalışmanın amacı, bankacılık krizleri için ciddi bir risk faktörü oluşturan banka hücumlarının deneysel yöntemler dahilinde mikro bazlı incelemektir. Bu amaçla çalışmada, yaş aralığı 18 ile 53 arasında değişen 192 katılımcının dahil olduğu bir anket uygulaması yapılmıştır. Yapılan literatür incelemelerinde çoğunlukla ekonomi öğrencilerinin katılımcı olarak yer aldığı deneysel çalışmalara rastlanmıştır. Bu tezde ise öğrenci olmayan katılımcıların da ankete dahil edilerek ve farklı senaryolar altında katılımcıların cevap vermeleri sağlanarak laboratuvar deneylerine nazaran gerçek hayatla daha uyumlu sonuçlar elde edilmesi amaçlanmıştır. Uygulama sonucunda katılımcıların yaş, gelir ve cinsiyet ile bankalara hücum hareketleri arasında güçlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilememiştir. Bununla beraber eğitim seviyesi arttıkça bankaya hücum davranışı gözlemlenme olasılığının azaldığına dair bulgulara rastlanmıştır. Bu bağlamda eğitim seviyesinin artması halinde banka hücumlarının azalarak daha istikrarlı bir finansal sektörün mümkün olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları düşük mevduatlar söz konusu olduğunda mevduat sahiplerinin paralarını bankadan çekme olasılıklarının da azaldığına işaret etmektedir. Bu bağlamda Türkiye'de de var olan ve ticari bankalarda tutulan mevduatın belirli bir bölümünün güvence altında olması politikasının yerinde bir politika olduğu savunulabilir