Bankacılık endüstrisinde rekabet döngüsü: Avrupa Birliği örneği

Bu çalışmada bankacılık endüstrisinde rekabet döngüsü analizleri "endüstriyel etkinlik, endüstriyel istikrar ve endüstriyel sürdürülebilirlik" ölçütleri temelinde ayrı ayrı ele alınmaktadır. Bu çalışmanın ana amacı, bankacılık endüstrisinin faaliyet pratiğini incelemek, endüstriyel rekabet gücünün ölçülmesini referans alan uygulamalı literatürü değerlendirmek, ölçme tekniklerinden hareketle yeni bir indeks oluşturmaya yönelik yeni bir yöntem önerisinde bulunmaktır. Burada maliyet etkinliği, Z skoru ve rekabet ölçme yöntemlerinden yararlanılmakta, Avrupa Birliği veri tabanı (2006-2014) "Bankscope" üzerinden sağlanmaktadır. Birinci bölüm Avrupa Birliği ülkelerinde maliyet ve kar etkinliği analizini kapsamaktadır. Elde edilen sonuçlar, tarafımızdan kurulan "bankacılık endüstrisinde kaynak kullanım tercihi ne kadar maliyet etkin ise AB ülkelerinin endüstriyel faaliyeti o ölçüde Tek Pazar kararını desteklemektedir" hipotezini doğrulamakta ve Avrupa Merkez Bankası raporlarındaki beklentilerle de bir uyumluluk sergilemektedir. İkinci bölümü Avrupa Birliği ülkelerinde finansal istikrar ve sürdürülebilir rekabet gücünü kapsamaktadır. Araştırmanın ikinci hipotezi şu şekildedir: "Bankacılık endüstrisi ne kadar istikrarlı ise endüstride faaliyet gösteren firmaların sürdürülebilir faaliyet düzeyi birbirini o derece yakınsamaktadır". Buna göre yakınsama parametresinin negatif ve bankacılık sisteminin istikrarını temsil eden Z skoru parametrenin pozitif olması, bankacılık sistemi için istikrarlı bir v yapının geçerliliğinin likiditenin sürdürülebilir olması koşuluyla sağlanabileceğini göstermektedir ki, bu sonuç da hipotezi doğrulamaktadır. Çalışmanın genel hipotezi ise "bankacılık endüstrisinde etkinlik, istikrar ve sürdürülebilirlik ölçütleri veri iken; her bir karar alma biriminin kaynak kullanım tercihi uyarlamalı (Borda kuralı) indeks hesabıyla sıralanabilirse; o endüstride yıllık Küresel Rekabet Döngüsü İndeksi de hesaplanabilir" şeklinde kurulmuştur. İndeks oluşturma süreci aşamalı (iterativ) bir yöntem izlenerek; her bir bankanın rekabet döngüsünü temsil eden alt bileşenlere ait etkinlik, istikrar, sürdürülebilirlik indeksleri etkileşim boyutuyla toplulaştırılmakta; 2006 baz yılı temelli Küresel Rekabet Döngüsü indeksi elde edilmektedir. Özetle, ölçme tekniklerinden hesaplanmış rekabet ölçme sonuçları, iktisadi tercih teorisi zeminine oturtulmaktadır. Literatürde rekabet gücüne yönelik sosyal bir teorinin bulunmadığı şeklindeki eleştirilere cevap olacak yeni bir yöntem arayışıyla hem tezin özgünlüğü artırılmakta hem de sorunların çözümüne kısmi bir katkı sağlanmaktadır.