Bankacılık sektöründe kullandırılan kredilerin vergi gelirleri üzerindeki etkisi

Bu tezin amacı, Türkiye'de 2004-2018 yılları arası banka kredilerinin vergi gelirleri üzerindeki etkilerinin aylık veriler kullanılarak VAR modelinden elde edilen etki-tepki fonksiyonları yöntemiyle ampirik analizinin yapılmasıdır. Dünyada ve Türkiye'de vergi gelirlerini etkileyen faktörler üzerine yapılan çeşitli çalışmalara göz atıldığında; bu çalışmaların bir kısmında vergi gelirlerinin çeşitli makroekonomik değişkenlerle ilişkisi incelenirken, bir kısmında ise çeşitli makroekonomik değişkenlerin vergi gelirleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Fakat bu çalışmalarda, banka kredileriyle vergi gelirleri arasındaki etkileşimin göz ardı edildiği görülmüştür. Finansal kesimi de temsil eden banka kredilerinin vergi gelirleriyle etkileşimine yönelik literatürde fazla çalışma bulunmamaktadır. Tezin birinci bölümünde vergi gelirlerini belirleyen sosyal, kültürel, çevresel ve ekonomik faktörler tespit edilmiştir. Tezin ikinci bölümünde banka kredilerinin bankacılık sektöründeki yerinden ve öncelikle kredi kanalı olmak üzere parasal aktarım mekanizmalarının işleyişinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde bankacılık sektörü üzerindeki vergisel yükümlülüklere değinilmiştir. Tezin dördüncü bölümünde çalışmada kullanılacak ekonometrik metodoloji açıklanmıştır. Ampirik analizde dört ana model ve bireysel kredileri içeren modelin altında üç alt model kurulmuştur. Toplam banka kredilerine verilen şoka REK azalış, faiz oranları ve enflasyon ise artış yönünde tepki vermiştir. Bireysel kredilere şok verildiğinde enflasyonun azalış yönünde ve sanayi üretim endeksinin ise artış yönünde tepki verdiği tespit edilmiştir. Bireysel kredilere verilen şok, enflasyonu azalış, sanayi üretim endeksi ve dolaylı vergi gelirleri ise artış yönünde etkilemiştir. Bireysel kredilere verilen şokun, enflasyonda azalış ve sanayi üretim endeksinde artış yönünde tepki verdiği tespit edilmiştir. Ticari kredilere verilen şoka, REK, azalış, faiz oranları ve enflasyon ise artış yönünde tepki vermiştir. Tarımsal kredilere verilen şoka, toplam vergi gelirleri artış yönünde tepki vermiştir. Böylece banka kredilerinin vergi gelirlerini etkileyen faktörlerden birisi olduğu tespit edilmiştir.