Baş-boyun cerrahisi geçirecek hastalarda perioperatif standart sıvı yönetimi ve hedefe yönelik sıvı yönetiminin karşılaştırılması

Amaç: Baş-boyun cerrahisi geçirecek hastaların perioperatif sıvı yönetiminde, arteriyel basınç dalga analizi üzerinden sürekli CO (Cardiac Output-Kalp Debisi), SV (Stroke Volume-Atım Hacmi) ve SVV (Stroke Volume Variation-Atım Hacmi Varyasyonu) ölçümü yapan hemodinamik monitörizasyon sisteminden elde edilen verilere dayalı hedefe yönelik sıvı tedavisi ile standart sıvı tedavisini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı ve hasta onamı alınmasını takiben, baş-boyun cerrahisi geçirecek olan, 18 yaş üzeri, ASA I-II-III toplam 60 hasta ile çalışma tamamlandı. Randomizasyon sonrası, hastalara arter kanülasyonu yapıldı. Çalışma grubu hastalarının arter kanülleri, özel trandüser ile hemodinamik monitörizasyon sistemine entegre edilip, sıvı yönetimleri SVV takibi yoluyla, hedef değer %13 ve altı olacak şekilde planlandı. Kontrol grubunda ise, sıvı yönetimi OAB (Ortalama arter basıncı) 65 mmHg ve üstü ile diürez 0.5ml/kg/saat ve üzeri olacak şekilde ayarlandı. Her iki gruba da 7ml/kg/saat'ten kristalloid infüzyon başlandı. Çalışma grubundaki hastalara SVV değeri %13 ve üzerine çıktığında, ilk aşamada 250 ml kristalloid, %13 ve üzeri seyretmeye devam ederse, 250 ml kolloid sıvı bolusu verildi. SVV %13 altında iken OAB 65 mmHg altında ise vazokonstriktör ajan uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara OAB 65 mmHg altında ise, ilk aşamada 250 ml kristalloid, hipotansif epizod devam ettiyse 250 ml kolloid sıvı bolusu verildi. Bu sıvı boluslarına rağmen hipotansiyon sebat ettiyse, vazokonstriktör ajan kullanıldı. Ek olarak, hastaların diürezi 0.5mg/kg/sa ve altı saptandığında, 250 ml kolloid bolusu verildi. Bulgular: Birincil çıktı olarak, araştırılan intraoperatif sıvı dengesi açısından çalışma grubunda verilen toplam kristalloid, ek kristalloid ve ek kolloid sıvı miktarı, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte yüksek bulunmuştur. Sekonder çıktılardan ise; uzamış oksijen ihtiyacı, kontrol grubunda çalışma grubuna göre anlamlı olarak daha sık (p=0,017), kontrol grubunda postoperatif laktat düzeyleri preoperatif değerlere göre anlamlı olarak yüksek (p=0,03), hastanede kalış süresi ise, çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha uzun (p=0,012) saptanmıştır. Sonuç: Baş boyun cerrahisi sırasında SVV'yi temel alan hedefe yönelik sıvı tedavisi ile OAB ve diürezi temel alan standart sıvı tedavisi arasında intraoperatif uygulanan toplam ve ek kristalloid, ek kolloid sıvıları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışma grubunda bazı postoperatif parametreler (oksijen ihtiyacı, laktat düzeyi) kontrol grubuna göre olumlu saptansa da bu durum hastane yatış süresine olumlu olarak yansımamıştır.