Baş boyun skuamöz hücreli karsinom dokularında mikroçevre elemanları ekspresyonlarının hastalık mekanizması üzerindeki rolünün araştırılması

Amaç: Baş boyun kanserleri, dünya genelindeki tüm kanser olguları incelendiğinde %4'lük dilimi oluşturarak, 6. sırada yer almaktadır. Baş boyun bölgesi anotomi ve fizyolojisinde yer alan kanser tipleri arasında ise skuamöz hücreli karsinom en sık görülen tümör çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. Genişleyen literatür ve bilimdeki teknoloji imkanları ile son yıllarda kişiye ve tümöre özgü tedavi yöntemleri öne çıkmakta ve özellikle hastanın yaşam kalitesini primer düzeyde etkileyen, prevelansı, nüks oranı yüksek kanser türleri üzerine yapılan araştırmalar artmaktadır. Bu bağlamda, tümör mikroçevre elemanları hedef haline gelmiş ancak baş boyun kanserleri ile hastalık ilişkisinin henüz aydınlatılmadığı görülmüştür. Bu amaç doğrultusunda, çalışmamızda, baş boyun skuamöz hücreli karsinom (BBSCC) tümör ve tümör çevre dokularının mikroçevrede yer alan bazı bağışıklık sistemi hücre çeşitleri ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'ne gelerek baş boyun skuamöz hücreli karsinom(BBSCC) tanısı almış ve opere edilmiş, hastaların tümör (n=47) dokuları ve tümör çevrelerindeki sağlıklı (n=47) dokularından alınan toplam 94 örnek kullanılmıştır. Tüm dokulardan RNA izolasyonu gerçekleştirilmiş, cDNA sentezi yapılmış ve gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) yöntemi ile mikroçevre elemanlarından; CD163, CD274, FUT4, FOXP3, CD86, ITGAX gen ekspresyon seviyelerinin kantitatif analizi yapılmıştır. Bulgular: Yapılan deneyler sonucunda tümör dokusunda CD274, FUT4, FOXP3 ve CD86 gen ekspresyonları sağlıklı dokuya göre anlamlı olarak artış gösterdiği görüşmüştür. Lenf nodu tutulumları üzerinden gen seviyeleri incelendiğinde, lenf nodu tutulumu olan (%42,2) hastalarda FUT4 gen ekspresyon değişiminin istatistiksel olarak arttığı saptanmıştır. Buna ek olarak, perivasküler invazyonu olmayan hasta grubunda (%48,9) CD163 gen ekspresyonunun anlamlı olarak arttığı, ENE varlığına göre (%23,4) ise FUT4 gen ekspresyonununistatistiksel düzeyde yükseldiği saptanmıştır. İleri tümör diferansiasyonuna sahip hastalarda (%4,4) ise ITGAX gen anlatımı az-orta derece diferansiasyon görülen hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır. Sonuç:Sağlıklı dokuya kıyasla tümör dokusunda artan gen ekspresyonları ve klinik prezantasyonları ilişkisini gösteren çalışma bulgulularımıza göre, bu genlerin BBSCC hastalık mekanizması ilişkilendirilebilecek klinik kullanım potansiyeli bulunduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda tez çalışmamız, hasta örneklem sayısının arttırılarak ve ileri analizlerin eklenerek yapılabilecek olan yeni çalışmalar ile mikroçevre elemanlarının BBSCC de erken tanı, teşhis, tedavi ve tedavi takibinde yer alabilcek potansiyel biyobelirteçler arasında hedef olarak seçilebileceğini gösteren öncü niteliği taşımaktadır.