Batı Anadolu Bölgesi'ndeki arkeolojik kazı alanlarında taş tamamlama yöntem ve uygulamaları

Arkeolojik kazı alanlarında gerçekleştirilen taş tamamlama uygulamaları, bir koruma ve sunum tekniği olarak anasitylosis uygulamalarının önemli bir parçasıdır. Bilimsel kazılar neticesinde ortaya çıkarılan ve bütünlüğünü kaybetmiş olan antik dönemin anıtsal yapılarının ayağa kaldırılma safhalarında, eksik durumdaki parçalar tamamlamalar yoluyla giderilmektedir. Bu durum alanda anlamsız ve dağınık halde duran taş yapı elemanlarının korunmasına katkı sağlamakta aynı zamanda arkeolojik alanların günümüz modern toplumları tarafından daha kolay anlaşılabilmesini sağlamaktadır. Araştırmanın yapılacak olan taş tamamlama ve sergileme çalışmalarına katkı sunması hedeflenmektedir. Bu bağlamda Batı Anadolu Bölgesi'ndeki arkeolojik kazı alanlarında taş tamamlama yöntem ve uygulamaları, seçilmiş 23 antik kentte, tamamlama müdahalesi görmüş 53 adet yapı özelinde incelenmiştir. Tamamlama müdahalesi görmüş yapılar tek tek "mimari özellikleri, özgün yapım malzemesi ve tekniği, tamamlama uygulamasındaki müdahale süreci, tamamlamada kullanılmış olan malzeme, özellikleri ve bu malzemenin korunma durumu/süreç içerisindeki değişimi, tamamlama uygulamasının esasları, tamamlama yöntemleri ve üslup özellikleri açısından incelenmiştir. Devamında özgün yapım malzemesi ve tamamlama malzemesinin birbiriyle olan uyumu, özgün ve yeni malzemenin estetik uyumu, taş tamamlamalarında benimsenmiş olan belirtme teknikleri, taş tamamlama uygulamalarına olan yaklaşım biçimleri belirlenmiş ve tamamlamalar koruma mevzuatlarına göre değerlendirilmiştir. Çağdaş restorasyon uygulamalarına malzeme kullanımı açısından baktığımızda ele alınan 23 antik kentin 19'unda çimento esaslı imitasyon harçlarının taş tamamlama uygulamalarında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Yapı incelemelerine göre çimento esaslı harçların daha çok 2000 yılı öncesindeki uygulamalarda kullanıldığı, en yoğun kullanımların ise 1950 ve 1980'li yıllar arasına rastladığı anlaşılmaktadır. 2000 yılı sonrasındaki tamamlamalarda ise doğal taş kullanımlarının artarak devam ettiği görülmektedir. Tamamlamaların korunma durumları incelendiğinde çimento esaslı harçlar ile sentetik reçineli harçlar yerine doğal taş kullanımlarının daha uygun olduğu ortaya çıkmaktadır.