Bazı bitkisel kökenli bileşenlerin depo ürün zararlıları üzerindeki insektisidal aktivitelerinin incelenmesi

Depolanmış besin ürünlerine zarar veren böceklerle mücadele etmek çok önemlidir. Sitophilus granarius L., Tribolium castaneum ve Rhysoperta dominica depolanan ürünlerde büyük zarar oluşturan böceklerdir. Bu zararlılarla besinlerde kalıntı bırakan suni kimyasallar kullanmadan mücadele etmek için uçucu yağlarla ilgili araştırmalar uzun zamandır yapılmaktadır. Bu maksatla Ferula divaricata, Psephellus pulcherrimus ve Glaucosciadium cordifolium bitki türlerinin uçucu yağları kullanılmıştır. Çalışmada bitkilerin uçucu yağları metanol ekstraksiyonu ile elde edilmiştir. Böcekler üzerinde temas aktivitesi ve repellent aktivite denemeleri yapılmıştır. Sonuçlara göre temas aktiviteleri genel olarak vasat veya vasatın altında çıkmıştır. S. granarius için G. cordifolium 72 saat sonunda %44,14 ölüm oranıyla en yüksek aktiviteyi göstermiştir. T. confusum için sonuçlar vasatın altında çıkmıştır. R. dominica için her 3 bitki türü de vasatın üstünde sonuç vermiş ve G. cordifolium %51,88 ve F. divaricata %76,02 değerlerine uylaşmıştır. Repellent aktivite testlerinde genel olarak vasata yakın sonuçlar alınmıştır. %1'lik konsantrasyonda her 3 bitki türü de ölçülen saat aralıklarında skala 1 ve skala 2 aralıklarında sonuç vermiştir. %5'lik konsantrasyonda ise daha dikkat çekici sonuçlar alınmıştır. P. pulcherrimus 24 saat sonunda T. confusum üzerinde %64 uzaklaştırıcı etki gösterirken, R. Dominica üzerinde F. divaricata 12 saatte %38 ve G. Cordifolium 3 saatte %44 uzaklaştırıcı etki göstererek skala 3 değerlerine ulaşmışlardır. Tüm sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde F. divaricata bitkisinin R. Dominica böcekleri üzerinde kontak ve repellent aktivitesinin yüksek olduğu görülmüştür. Daha detaylı çalışmalarla aktivite gösteren etken kimyasalın bulunmasına yönelik araştırmalara ihtiyaç olduğu ortaya konulmuştur.