Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum) çeşitlerinde tuz stresinin çimlenme ve fide gelişimine etkisi

Bu çalışma 2021 yılında Çukurova Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü Tohumluk Laboratuvarında 5 farklı ekmeklik buğday çeşidi ve 4 farklı tuz dozu faktöriyel düzende analiz edilerek 4 tekrarlamalı olarak, çimlendirme testleri petri kaplarında, fide gelişimi gözlemleri saksı çalışmaları olacak şekilde kurulmuş ve yürütülmüştür. Bu çalışmada; Özkan, Adana-99, Toros-1003, Ceyhan-99, Seri-2013 materyal olarak kullanılmış olup tuz dozları ise 0 (kontrol), 50, 100 ve 150 mM NaCl olarak çeşitlere uygulanmıştır. Çim kını uzunluğu, sürgün uzunluğu, kök uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı, fide sürgün yaş ve kuru ağırlığı, fide kök yaş ve kuru ağırlığı, çimlenme gücü ve çimlenme hızının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilere göre çeşitlerin tuz stresinde incelenen tüm özelliklerde istatistiksel olarak önemli farklılıklar görülmüştür. Tuz stresi artışına bağlı olarak, çim kını uzunluğu kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, fide sürgün yaş ve kuru ağırlığı, fide kök yaş ve kuru ağırlığı, çimlenme hızı ve çimlenme gücü kontrol koşulları ile karşılaştırıldığında incelenen bu özelliklerde azalma meydana geldiği tespit edilmiştir. Yapılan araştırma neticesinde tuzluluk dozu artışı ekmeklik buğday genotiplerinin erken gelişim dönemlerinde olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Genotipler arasında tuzluluk stresine en iyi yanıt veren genotip Seri-2013 ve Özkan ekmeklik buğday çeşidi olurken Toros-1003 çeşidinin diğer çeşitlere göre tuzluluğa daha hassas olduğu belirlenmiştir.