Bazı entomopatojen fungus izolatlarının patates güvesi [(Phthorimaea operculella) (Zeller) (Lepidoptera: Gelechiidae)]' nin mücadelesinde kullanım olanakları

Bu çalışma yerel entomopatojen fungus Beauveria bassiana (Balsamo-Crivelli Voillemin (GOPT-DYYLD, GOPT-228, GOPT-562), Metarhirzium brunneum (Petch) (ORP-13) izolatları ve ticari preparat Nostalgist BL (Beauveria bassiana strain Bb-1 %1,5,1x108 kob/ml min) 'nin patates güvesinin [(Phthorimaea operculella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae)] yumurta ve 3'üncü dönem larvalarına karşı etkinliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Patates güvesinin 3'üncü dönem larvalarına karşı entomopatojen fungusların yumruya ve yaprağa püskürtme yöntemi ve yumurta dönemlerine karşı ovisidal etki çalışması olmak üzere 3 farklı yöntem kullanılmıştır. Laboratuvar ortamında üretimi yapılan GOPT-DYYLD, GOPT-228, GOPT-562 ve ORP-13 entomopatojen fungus izolatları 1x105, 1x106, 1x107 ve 1x108 konidia/ml spor yoğunluğunda hazırlanarak ve ticari preparat (Nostalgist BL 1x108 konidia/ml) mukayese ilacı kullanılarak doz-ölüm denemeleri yürütülmüştür. Yumruya püskürtme yönteminde yerel izolatlar ve Nostalgist BL 1x108 dozunda 14'üncü gündeki düzeltilmiş ortalama yüzde ölüm verileri % 50'nin altında kalmıştır. Yaprağa püskürtme uygulamasının 1x108 spor/ml dozunda 5'inci günde GOPT-DYYLD, GOPT-228, GOPT-562 ve ORP-13 izolatlarında sırasıyla %61.0±2.76, %67.0±2.13, %69.0±1.00 ve %75.0±1.66 oranında ortalama yüzde ölüme neden olmuştur. Yerel izolatlar, yaprak uygulamasında dokuzuncu günde %95'in üzerinde ortalama yüzde ölüme neden olmuştur. Nostalgist BL'de sırasıyla beşinci günde %37.0±2.13, dokuzuncu günde ise %64.5±5.51 oranında ortalama yüzde ölüm ile etkinliği yerel izolatlara göre düşük kalmıştır. Ovisidal etki denemelerinde en yüksek etki ORP-13 (%61.5±2.89) izolatında görülürken bunu GOPT-562 (%47.5±1.34), GOPT-228 (%28.0±2.49), GOPT-DYYLD (%19.0±2.08) ve Nostalgist BL (%11.0±0.6) etkiye sahip olurken aynı izolatların yumurtadan çıkan larvaların ergin döneme ulaşma yüzde engelleme oranı sırasıyla %73.0±1.0, %61.9±2.0, %47.2±2.45, %34.3±2.59 ve %14.7±1.43 oranında olmuştur. Zaman-ölüm verilerinde LT50 değerleri ORP-13 de 2.18(1.86-2.50)/gün, GOPT-228 2.82(2.46-3.19)/gün, GOPT-562 2.86(2.5-3.1)/gün ve GOPT-DYYLD de 3.09(2.75-3.44)/gün olmuştur. Mukayese ilacında (Nostalgist BL) LT50 değeri 6.74(5.7-8.1)/gün olarak yerel izolatlara göre etkinliği düşük kalmıştır. Elde edilen bulgular ışığında yaprağa uygulama metodunda ORP-13 ve GOPT-228 izolatları ile patates güvesi mücadelesinde ümit var sonuçlar elde edilmiştir. Bu konuda daha detaylı çalışmaların yapılması gerekmektedir.