Bazı ilaç etken maddelerinin tayini için spektrofotometrik yöntem geliştirilmesi

Bu çalışmada, Karvedilol, Nebivolol HCl ve Paroksetin HCl'i tablet formulasyonlarından tayin edebilmek amacıyla hassas, kolay ve seçici spektrofotometrik yöntem geliştirilmiştir. Karvedilol için geliştirilen yöntem, bu ilacın 1,2,5,8-tetrahidroksiantrakinon (kuinalizarin) ile renkli bir yük transfer kompleksi oluşturmasına dayanmaktadır. Yük transfer kompleksinin absorbansı üzerine çözücü cinsinin, kuinalizarin miktarının, süre ve sıcaklığın etkisi incelenerek yöntem optimize edilmiştir. Yük transfer kompleksinin stokiyometrik oranı Job metodu ile belirlenmiştir. Optimum koşullar belirlendikten sonra yöntemin validasyonu yapılmış ve geliştirilen yöntem ilacın tablet formulasyonuna başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Nebivolol HCl ile Paroksetin HCl için geliştirilen yöntemler, her iki ilacın da kimyasal yapısında bulunan sekonder amin grubu üzerinden renkli Cu-ilaç-ditiyokarbamat kompleksinin oluşturulmasına dayanmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında ilaç maddeleri bazik ortamda CS2 ile ditiyokarbamat türevine dönüştürülmüş ve daha sonra ortama eklenen Cu2+ ile ditiyokarbamat türevinden renkli kompleks oluşturulmuştur. İkinci aşamada ise oluşturulan renkli Cu-ilaç-ditiyokarbamat kompleksi su fazından uygun bir organik çözücü ile ekstrakte edilmiş ve organik çözücü içinde kompleksin absorbansı ölçülmüştür. Her iki ilaç için de bu yöntem, absorbansa çözücü cinsinin, NH3 derişiminin, CS2 derişiminin, Cu2+ derişiminin ve sürenin etkisi incelenerek optimize edilmiştir. Optimum koşullar belirlendikten sonra yöntemin validasyonu yapılmış ve geliştirilen yöntem ilaçların tablet formulasyonlarına başarılı bir şekilde uygulanmıştır.