Bazı kivi (Actinidia deliciosa) çeşitlerinde karbondioksit beslemesinin ex vitro köklendirme üzerine etkileri

Bu projede, yüksek ticari değere sahip kivi (Actinidia deliciosa) çeşitlerinde, karbondioksit beslemesinin ex vitro köklendirme üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmada, yüksek ticari öneme sahip dişi kivi çeşidi olan "Hayward" ile bu çeşidin tozlayıcısı olan erkek "Matua" kivi çeşitlerinden henüz uyanmamış olan gözler içeren çeliklerden izole edilen birkaç yaprak taslaklı meristemlerin, yarı katı besin ortamlarında rejenerasyonu ve elde edilen sürgünlerin in vitro çoğaltımı gerçekleştirilmiştir. İzolasyon için denenen farklı besin ortamları arasında en iyi sonuç; 1.5 mg/L BAP, 0.3 mg/L askorbik asit ve 30 g/L sükroz içeren MS ortamında elde edilmiştir. Sürgün gelişimi için denenen farklı besin ortamları arasından ise en iyi bulgu, 0.5 mg/L zeatin içeren MS besin ortamından sağlanmıştır. İzolasyon, sürgün oluşumu ve sürgün gelişimi çalışmaları sürecinde, rejenerasyon yüzdesi, sürgün sayısı, sürgün boyu, yaprak sayısı, çoğaltım katsayısı, vitrifikasyon yüzdesi, morfofizyolojik bozukluk durumu parametreleri incelenmiştir. Elde edilen sürgünlerin in vitro köklendirilmesi ve aklimatizasyonu aşamasındaki kısıtların aşılması/azaltılması amacıyla, karbondioksit beslemeli ortamda fotoototrofik ex vitro köklendirilmesinin küçük ölçek (kültür kabı) ve büyük ölçek (sera) çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ex vitro köklendirme aşamasında yaşama yüzdesi, köklenme süresi, köklenme yüzdesi, sürgün uzunluğu, yaprak sayısı, gövde kalınlığı ve internod aralığı incelenmiştir. Projede in vitro köklenme yapılmadığı için 15 gün ve ex vitro köklendirmenin de sera koşullarında 800 ppm karbondioksit beslemesi ile teşvik edilmesi ile de 10 gün olmak üzere, in vitro köklendirme ve aklimatizasyon prosedür toplam süresinin yaklaşık 25 gün kısaltılması sağlanmıştır.