Bazı nar çeşitlerinde çiçeklenme, çiçek tozu ve meyve tutum özelliklerinin belirlenmesi

Nar son yıllarda önemi hızla artan bir meyve türüdür. Özellikle Avrupa ve Asya ülkelerine ihracatı önem kazanmıştır. Bu pazar özellikle yumuşak çekirdekli, tatlı, kırmızı kabuklu ve danesi renkli çeşitlere yoğun ilgi göstermektedir. Çalışmanın bitkisel materyalini, bu hedefe yönelik olarak Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından, melezleme ıslahı yöntemi ile geliştirilen, Tezeren 35, Dr. Ercan 35, Efenar 35 ve Kamilbey 35 çeşitleri oluşturmuştur. Arazi şartlarında, her çeşitten 3'er tekrarlı olmak üzere, açık tozlanma, kendine tozlanma ve karşılıklı tozlanma çalışmaları yapılmıştır. Laboratuvar şartlarında ise, çeşitlerin başçık sayıları, çiçek tozu çimlenme güçleri, çiçek tozu canlılığı ve çiçek tozu sayıları belirlenmiştir. Kullanılan çeşitlerinin kendine tozlanma durumundaki meyve tutma oranları, açık tozlananlardan daha düşük bulunmuştur. En düşük meyve tutma oranı kendine tozlanmada ve açık tozlanmada sırası ile %25,2 ve %60,1 ile Tezeren 35 çeşidinde, en yüksek meyve tutma oranı ise kendine tozlanmada %62,4 Efenar 35, açık tozlanmada %85,0 ile Dr. Ercan 35 çeşidinde saptanmıştır. Kontrollü tozlanma çalışmalarında da en yüksek meyve tutma oranı, %49,7 ile Kamilbey 35 X Dr. Ercan 35, en düşük oran ise Efenar 35 X Dr. Ercan 35 kombinasyonunda görülmüştür. Çiçek tozu çimlenme güçlerinin belirlenmesi çalışmasında, Kamilbey 35 çeşidi ilk çiçeklenme döneminde B tipi çiçeğinde %71,7 ile en yüksek çimlenme gücü gösterirken, yine Kamilbey 35 çeşidi çiçeklenme sonunda B tipi çiçeğinde %14,9 ile en düşük çimlenme oranına sahip olmuştur. Sonuç olarak kullanılan bütün çeşitler en yüksek verime açık tozlanma sonucu ulaşmıştır. Anahtar Kelimeler: Punica granatum, tozlaşma, meyve tutumu, çiçek tozu sayısı, çiçek tozu çimlenme gücü, çiçek tozu canlılığı