Bazı schiff bazları ile metal komplekslerinin sentezi, protonasyon ve kararlılık sabitlerinin potansiyometrik metotla tayini

I ÖZET Doktora Tezi BAZI SCHİFF BAZLARI ÎLE METAL KOMPLEKSLERİNİN SENTEZİ, PROTONASYON VE KARARLILIK SABİTLERİNİN POTANSİYOMETRİK METOTLA TAYİNİ İbrahim YILMAZ Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı 2002; Sayfa : 97 İki aşamalı olarak planlanan bu çalışmanın ilk aşamasında, siklobütan ve tiyazol grubu içeren 14 adet Schiff bazı ve bunların Cu(II), Ni(II) ve Zn(II) kompleksleri sentezlenerek karakterize edilmiştir. Karakterizasyon işlemleri İR, *H NMR, elementel analiz, termo gravimetrik analiz ve manyetik süsseptibilite gibi enstrümental analiz yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. İkinci aşamasında ise sentezlenen Schiff bazlarının protonasyon sabitleri ve bunların Cu(II), Ni(TT), Zn(II) metal komplekslerinin kararlılık sabitleri %60 dioksan-%40 su ortamında, 25 ± 0.1°C'ta, azot atmosferinde ve 0.1 M sabit iyonik şiddette potansiyometrik metotla tayin edilmiştir. Titrasyonlar sonucunda elde edilen titrasyon verileri Martell-Motekaitis tarafından geliştirilen BEST bilgisayar programı ile değerlendirilmiştir. Daha sonra bu değerler kullanılarak, oluşan türlerin konsantrasyonlarının pH ile değişimini gösteren dağılım diyagramları, yine Martell-Motekaitis tarafından geliştirilen SPE bilgisayar programı ile çizilmiştir. Karakterizasyon işlemlerinden sonra Schiff bazlarının metal(II) komplekslerinin stokiyometrisinin ML2 şeklinde 1:2 olduğu anlaşılmıştır. Titrasyonlardan elde edilen veriler de bunu desteklemektedir. Titrasyonlar sonucunda incelenen Schiff bazlarının tamamının üç tane protonasyon sabitinin olduğu tespit edilmiştir. Schiff bazlarının metal(II) iyonları ile oluşturdukları komplekslerin kararlılıklarının Irwing- Williams sırası ile uyum içinde olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan Schiff bazlarının protonasyon sabitlerine sübstitüentlerin etkileri incelenmek istenmiş fakat sübstitüentlerin fenolik OH dışında diğer protonasyon bölgelerine uzak olması nedeniyle net bir sonuç elde edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Sübstitüe Siklobütan, Tiyazol, Schiff Bazı, Tiyosemikarbazon, Potan siyometrik titrasyon, Protonasyon sabiti, Kararlılık sabiti