Bazı tıbbi bitkilerde kallus kültürü üretimi ve bu kültürlerin antimikrobiyal etkileri ile biyokimyasal özelliklerinin tespiti

Yapay yollarla elde edilen antibiyotikler, mikroorganizma direncinin gelişmesiyle birlikte tedavide yetersiz kalmaya başlamış, bu durum tıbbi bitkilerle yapılan çalışmaları artmıştır. Ancak mevsimsel değişikler, toprağın kimyasal yapısı ve bitkinin yetiştirilme şartları stabil bir ürün elde etmeye elverişli değildir. Kallus kültürü; hastalıksız, mevsimden bağımsız, optimum şartlarda, maksimum verimli ve standart ürün elde etmeye olanak sağlamaktadır. Bu amaçla araştırmada farklı kombinasyonlarda bitki büyüme düzenleyicileri kullanılarak R. officinalis, L. dentata ve S. officinalis bitkilerinin kallus kültürü yapılmış, bitkilerin ve kallusların bazı patojen mikroorganizmalardaki antimikrobiyal etkileri agar difüzyon ve MIC yöntemleriyle tespit edilmiştir. R.officinalis' in zon çaplarının 0-11.2 mm, kallus ekstrelerinde 0-13.9 mm, MIC değerinin 500-1000 µL, kalluslarda ise 62,5-1000 µL aralığında değiştiği tespit edilmiştir. L. dentata' da inhibisyon çaplarının 0-13.84 mm, kalluslarda 0-18.22 mm, MIC değerinin 500-1000 µL, kallus ekstrelerinde 31.25-1000 µL aralığında değiştiği saptanmıştır. S.officinalis' te zon çapları 0-12.8 mm, kalluslarda 0-16.8 mm, MIC değeri 250-1000 µL kalluslarda ise 31.25-1000 µL aralığında belirlenmiştir. Araştırma bitkilerilerinin ve kallusların antioksidan kapasite tayini için troloks eşdeğer antioksidan kapasite analizi uygulanmıştır. R.officinalis'te 20,33 mmol /TEAC, kalluslarında 5,46-9,16 mmol/g TEAC, L.dentata' da 18,91 mmol/ TEAC, kalluslarında 4,37-9,24 mmol/ g TEAC, S.officinalis' te 14,50 mmol/ g TEAC, kalluslarında 6,26-9,41 mmol/ g TEAC arasında olduğu saptanmıştır. Bitki ve kallus örneklerinin toplam fenolik madde içeriği Folin-Ciocalteu testi kullanılarak belirlenmiştir. R.officinalis' te fenolik madde miktarı 71,56 mg/GAE, kalluslarda 11,93-51,69 mg/GAE, L.dentata' da 21,28 mg/GAE, kallus ekstrelerinde 45,54-67,83 mg/GAE, S.officinalis' te 70,14 mg/GAE, kalluslarında 44,76-87,39 mg/GAE arasında değer aldığı görülmüştür. Araştırma bitkilerinde ve kalluslarında toplam flavonoid madde miktarı AlCl3 kolorometrik yöntemiyle belirlenmiştir. Bitkilere ve kallus örneklerine HPLC ve GC cihazlarıyla yağ asidi ve vitamin analizleri yapılmıştır.