Bebeklerde bağışıklama sırasında kullanılan çoklu-duyusal uyaran yönteminin ağrı ve fizyolojik parametrelere etkisi: Randomize kontrollü çalışma

Amaç Araştırma 2-6 aylık bebeklerde bağışıklama sırasında annenin ve hemşirenin uyguladığı çoklu duyusal uyaran yönteminin bebeğin ağrısı ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem Araştırma İstanbul ilinde İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi hastanesinde Mart- Aralık 2023 tarihleri arasında randomize kontrollü deneysel tasarım olarak gerçekleştirildi. Örneklemi; annenin çoklu duyusal uyaran yöntemi uyguladığı 1. Deney grubu (AUG) (n=24), hemşirenin çoklu duyusal uyaran yöntemi uyguladığı 2. Deney grubu (HUG) (n=24), annenin sadece emzirme işlemi yaptığı 3. Deney grubu (EG) (n=24) ve kontrol grubundan (KG) (n=24) olmak üzere 96 bebek oluşturdu. Veriler Bebek ve Anne Tanıtıcı Bilgi Formu, Bebek İzlem Formu, FLACC Ağrı Ölçeği, Çoklu Duyusal Uyaran Uygulama Formu, Nabız Oksimetre Cihazı, Tartı Aleti, Boy uzunluğu ve Baş Çevresi Ölçüm Bandı, Kamera-Tripot ve kronometre kullanılarak toplandı. Bebeklerin kalp tepe atım hızı (KTA), oksijen saturasyonu (SpO2), aşı işleminden 5 dk. önce, 2 dk. önce, hemen önce, aşı uygulamasından hemen sonra, 2 dk. sonra ve 5 dk sonra olacak şekilde toplanarak kaydedildi. FLACC Ağrı Ölçeği ve işlem sonrası ağlama süresinin değerlendirilmesi için video kaydı alındı. Bulgular Grupların demografik ve tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu (p>0.05), gruplara göre tüm işlem süresince ölçülen FLACC Ağrı Ölçeği toplam puan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). AUG ve HUG'un FLACC Ağrı Ölçeği toplam puan değerleri EG ve KG'ye göre daha düşük bulundu. Gruplara göre tüm işlem süresince ölçülen SpO2 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). HUG'un işlem öncesi 2. dk ve işlemin hemen öncesi; AUG'un işlemin hemen sonrası ve işlem sonrası 2. dk; AUG ve HUG'un işlem sonrası 5. dk SpO2 değerlerinin KG'den daha yüksek olduğu görüldü. Gruplara göre tüm işlem süresince ölçülen KTA değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p<0.05). KG'nin ağlama süresi AUG ve HUG'dan daha uzun sürdüğü gözlendi. Sonuç Anne ve hemşire tarafından uygulanan Çoklu Duyusal Uyaran Yöntemi (ÇDUY)'nin ağrıyı azalttığı belirlendi. Uygulama alanlarında kullanımının yaygınlaştırılması önerilir.