Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinde kafeintüketiminin CYP1A2 genotiplendirmesi ile bağlantılı olarak aerobik performansla ilişkisinin incelenmesi

Kafein metabolizmasından sorumlu olan CYP1A2 geni kafein kullanımının spor performansı üzerindeki etkisinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada CYP1A2 geninin aerobik performansta kafein ile ilişkisi incelendi. Fiziksel parametreler ve mekik testi koşusu üzerinden performans parametreleri göz önünde bulundurularak kafeinin genel performans üzerindeki etkisine bakılırken diğer taraftan CYP1A2 geninin AA genotipi ve AC+CC genotipi üzerinden performans bileşenleri karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Araştırmaya spor bilimlerinde öğretim gören 18,67±0,72 yaş 15 erkek öğrenci gönüllü olarak katılım gösterdi. Örneklem grubu oluşturulduktan sonra İstanbul Üniversitesi Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsünde sürüntü yöntemiyle örnekler alınarak gen analizleri yapıldı. Mekik testi koşusu aerobik performans bileşeni olarak değerlendirilirken oksijen saturasyon, laktat, nabız, algılanan zorluk, maks VO2 gibi değerler de mukayeseli bir şekilde AA ve AC+CC genotipleri üzerinden incelendi. Deneklere kafeinli de kafeinli (plasebo) ve kontrol grubu olmak üzere üç ayrı deney protokolü uygulanarak 3 gün (72 saat) arayla üç defa mekik testi koşusu uygulandı. Sunulan kahve özel olarak hazırlanan kafein değeri hesaplanıp 3mg /kg verilen düşük orta doz olarak tespit edildi. Kafeinli, de kafeinli (plasebo) ve kontrol grubu çift kör deney yapıldı. IBM SPSS 22.0 istatistik programı ile veriler Friedman testi; parametrelerin genotip farklılığına göre ikili karşılaştırılması Mann-Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda AA genotipinin performans bileşenlerinde AC+CC genotipine göre pozitif artış olduğu gözlemlendi (p<0.05). Nonpaarametrik verilerin sonucunda anlamlı farklılık vardır. Kafeinin mekik testi koşusunda performans bileşenlerinde pozitif artış ortaya çıktı (p>0.05). Sonuç olarak kafeinli aerobik performans mekik testi koşusunda mekik sayısı, mekik seviyesi, kat edilen mesafe, maks VO2gibi performans bileşenlerinde artış meydana geldi. Yine AA ve AC+CC genotipleri üzerindeki değerlendirmede AA genotipi AC+CC genotipine göre kafeinli mekik koşusu testinde daha yüksek performans değerlerine ulaşıldı.