Bedensel engelli milli paralimpik sporcuların karşılaştıkları zorluklar ve hukuki ihtiyaçlarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı bedensel engelli milli paralimpik sporcuların karşılaştıkları zorluklar ve hukuki ihtiyaçlarının incelenmesidir. Çalışmada derinlemesine bilgi toplamak amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden fenomonoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020 Tokyo Paralimpik Oyunlarına katılan 57 bedensel engelli sporcu oluşturmaktadır. Örneklemi ise, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 40 bedensel engelli sporcu oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan 10 ana görüşme sorusu ve 7 sondaj sorusundan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla, Zoom platformu üzerinden toplanmıştır. Araştırma verileri MAXQDA 24 programı aracılığı ile içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda 8 ana tema ve 11 alt temaya bağlı 168 kod oluşturulmuştur. Katılımcıların, milli olmadan önce ve milli olduktan sonra ulaşım, malzeme yetersizliği ve ekonomik destek gibi konularda sorunlar yaşadığı saptanmıştır. Spor tesislerinde engelli dostu düzenlemelerin yapılması, psikolojik desteğin tüm federasyonlar tarafından her zaman sağlanması gerekliliği bulgulanmıştır. Antrenörlerin ve diğer ekibin istisnalar olmasıyla birlikte büyük ölçüde yeterli olduğunu saptanmıştır. Yetenekli engelli sporcuların yetiştirilmesi için yetenek taramaları gibi faaliyetlerin yapılması gerektiği saptanmıştır. Sporcuların sponsor ve menajer bulmakta zorlandıkları saptanmıştır. Sporcu sözleşmelerinden dolayı büyük çoğunluğun sorun yaşamadığı fakat bazı sporcuların sorun yaşadıkları bulgulanmıştır. Emeklilik hakları kapsamında sporu bıraktıktan sonra tazminat ödenmesi ve şeref aylığının yetersizliğinden dolayı artırılması gerektiği saptanmıştır. Hukuki haklar kapsamında derece alamayan milli sporculara da maaş bağlanması, tüm sporculara sigorta yapılması, engelli sporcuların öğretmen olarak atanma haklarının genişletilmesi, resmi yazı ve prosedürlerin kolaylaştırılması gerektiği bulgulanmıştır. Ödül yönetmeliği kapsamında ödüllerin artırılması ve zamanında verilmesi, sekiz ülke kuralında düzenleme yapılması gerektiği saptanmıştır. Sosyal haklar kapsamında tekerlekli sandalye ve protezlerde daha fazla destek verilmesi, engelli otoparklarına ulaşımın kolaylaştırılması, araç alımı için Özel Tüketim Vergisi ve medikal malzemelerde indirimlerin yapılması gerektiği saptanmıştır. Engelli sporcular için iş istihdamının artırılması, temel ihtiyaçlara ilişkin tüm faturalarda (elektrik, doğalgaz vb.) indirim yapılması, daha fazla ekonomik destek sağlanması gerekmektedir. Son görüşler kapsamında sporu bıraktıktan sonra antrenörlük yolunun açılması gerektiği, spor yapmanın özgüven sağladığı, daha fazla paralimpik sporcunun yetiştirilmesi gerektiği saptanmıştır. Sonuç olarak sporcuların milli olmadan önce ve milli olduktan sonra fiziksel altyapı, sosyal, ekonomik ve hukuki açıdan birtakım zorluklar ile karşılaştıkları belirlenmiştir. Paralimpik milli sporcuların istekleri doğrultusunda düzenlemelerin yapılmasının milli organizasyonlarda sporcuların motivasyon ve performanslarını artıracağı düşünülmektedir.