Benjamin Britten'ın Peter Grimes operasının toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi

Bu tezde Benjamin Britten'ın bestelediği Peter Grimes (1945) operası toplumsal cinsiyet kuramcısı Judith Butler'ın fikirleri ışığında incelenmiştir. Araştırma birincil ve ikincil kaynaklar ile toplumsal cinsiyet kuramınının yorumlanmasına yardım edecek hermenötik (yorumsamacı) yöntemler aracılığıyla yapılmıştır. Disiplinler arası bir araştırma olarak hazırlanan bu tez, eserin Yeni Müzikoloji ve Cinsiyet Çalışmaları'nın ışığında incelenmesini hedefler. Bu araştırmada post yapısalcılar için önemli Performatiflik, Özne ve Öteki İlişkisi, Bedenlerin Maddeselliği gibi kavramların libretto ve partitürde nasıl ele alınabileceği üzerinde durulmuştur. Peter Grimes karakterinin yabancılaşma ve sosyal uyum problemlerinin toplumsal sonuçları ve bunların dilsel performatiflikle bağlantısı incelenmiş; operadaki söz edimlerinin bir nefret söylemi sayılıp sayılamayacağı tartışılmıştır. Eserin ana teması olan yabancılaşma operada kullanılan mekanlar aracılığıyla somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Operanın final versiyonundan çıkarılan spekülatif dizeler, Peter'ın kimliğinin daha geniş boyutta incelenmesi amacıyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonunda, Peter Grimes operasındaki performatifliklerin bireylerin tabiiyetinde 'öz' algısı; şeylerin her zaman öyle olmuş ve öyle olacağı sanrısını yarattığı gözlemlenmiştir. Peter'ın temel problemi kasabadaki değişken normatif yapılarla başa çıkamamasıdır. Peter'ın kendini vizyoner olarak tanımlaması onun kimliğinin alt üst etme (subversive) mekanizması işlevi gördüğünü göstermektedir. Fakat bu alt üst edici kimlik zamanla Peter'ın aleyhine yapılan söz edimleri sebebiyle yıkılmıştır. Buna bağlı olarak Peter kasaba tarafından dışlanmıştır. Bu süreçte Peter'ın Öteki ile olumsuz ilişkisi onun öz bilinci tarafından içselleştirilmiş; bu durum onu kendi maddeselliğinden tiksinen bir konuma itmiştir. Peter'ın maddeselliğinin dışlanmış bölgelere itildiği gerçeği operada kullanılan mekanlar aracılığıyla da görünebilir. Bu kasti dışlama çabalarının sonucu olarak Peter'ın tabiiyeti ortadan kaldırılmıştır.