Besi sığırlarında antioksidan vitaminlerin immünite üzerine etkileri

1. ÖZET Bu çalışmada; Şap aşısı uygulanan besi tosunlarında aşılama öncesi ve sonrasında AD3E ve C vitamini uygulanmasının bazı kan parametreleri ve immun yanıtın kuvveti üzerine etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada 48 baş, sağlıklı ve yaklaşık bir yaşındaki besi tosunları kullanılmıştır. Bu hayvanlar başlıca dört gruba ayrılarak; A grubuna sadece şap aşısı yapılmış, B grubuna şap aşısı + aşılama sırası ve sonrası 3. günde vitamin C uygulanmış, C grubuna şap aşısı + aşılama sırasında vitamin AD3E uygulanmış, D grubuna ise şap aşısı + aşılama sırası ve sonrası 3. günde vitamin C + aşılama sırasında vitamin AD3E uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan tüm hayvanların sistemik klinik muayeneleri yapıldıktan sonra laboratuvar muayeneleri için aşılama öncesi (0. gün) ve sonrası 3., 14. ve 21. günlerde V. jugularislerinden dört kez kan örnekleri alınmıştır. Laboratuvar muayenelerinden total lökosit sayımı Thoma lam ve lameli kullanılarak, mikrohematokrit değer kılcal tüp yöntemi ile, Hemoglobin miktarı Sahli metoduna göre, formül lökosit değerleri froti çekilip frotilerin Giemsa boyasıyla boyanmasıyla yapılmıştır. Kan serumu vitamin A ve p- karoten değerleri Suziki ve Katoh'un bildirdikleri UV-Spektrofotometrik metotla, vitamin E değerleri Martinek'in yöntemiyle Schimadzu UV-1208, UV-VIS spektrofotometrede, vitamin C değerleri fosfotungustik asit metodu kullanılarak yapılmıştır. Serum total proteini Biocon marka ticari kitle, protein fraksiyonları Laemmli metodu kullanılarak ve Hoefer SE 250 sistemine uyarlanarak, Eritrositkatalaz aktivitesi Aebi metodu, süperoksit dismutaz aktivitesi RANSOD adlı ticari kitle, glutatiyon peroksidaz aktivitesi Beutler metoduyla, plazma MDA aktivitesi Satoh ve Yogi tarafından modifiye edilen yöntemle, Şap aşılamasına karşı oluşan antikor titre değerleri ELIS A yöntemiyle belirlenmiştir. İstatistiksel analizlerde SPSS Ms Windows Release 10.0 programı kullanılarak, gruplar arası değerlendirmeler Varyans analizi ve Duncan testi kullanılarak, grup içi değerlendirmeler ise bağımlı Kesti kullanılarak yapılmıştır. Tüm gruplardaki hayvanlara ait klinik ve hematolojik muayene bulguları, vitamin düzeyleri, antioksidan enzimler, lipit peroksidasyon, total protein ve serum elektroforez düzeyleri ve şap aşısına karşı oluşan antikor titresi düzeyleri belirlenmiştir. Antikor titreleri ve gama globulin düzeyleri, C ve D gruplarında A ve B gruplarına nazaran önemli derecede (p<0.001) yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak; Ülkemiz hayvancılığını her dönem olumsuz etkileyen ve büyük ekonomik kayıplara neden olan şap hastalığıyla mücadelede aşılama en önemli ve yaygın korunma metodu olduğundan, aşılama stresinin neden olduğu bir takım olumsuz etkileri azaltmak ve sonuç olarak daha güçlü ve yeter düzeyde bir bağışıklık şekillenmesini sağlamak amacıyla aşılama işlemi sırasında A, E ve C vitaminleri gibi antistres özelliği olan vitaminlerin uygulanmasının yaralı olacağı, antikor sürelerinin ne kadar süre yüksek kaldığım belirlemek için 21. günden sonraki takip eden aylarda (en azından \" 2., 3., 4., 5., ve 6. aylarda) antikor titrelerinin tespit edilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Besi sığın, AD3E ve C vitamini, Bağışıklık, Antioksidan Enzim.