Beslenme Okuryazarlığı Ölçeğı geliştirilmesi vedeğerlendirilmesi

Bu çalışmada; beslenme okuryazarlığının önemi, tanımı, amacı ve gerekli becerileri incelenerek ölçek geliştirmek ve ulusal literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri sağlıklı ve gönüllü 1256 kişi dahil edildi. Çalışmanın ilk aşamasında literatür taraması ile ölçek formu oluşturularak kapsam geçerliliği için 20 farklı uzman görüşleri alındı. Uzman görüşleri sonucunda hazırlanan form pilot olarak 30 kişiye uygulandı. Kapsam geçerliliği ve pilot uygulaması yapılan ölçek formuna yapı geçerliliği analizleri için AFA ve DFA uygulandı. Açıklayıcı faktör analizi uygulamasında kullanılacak olan 616 kişiye ait çok değişkenli normal dağılım indeksi 6.184 ve doğrulayıcı faktör analizi uygulamasında kullanılacak olan 640 kişiye ait veriler için çok değişkenli normal dağılım indeksi 5.923 bulundu. Anlamlılığı test edilen modelde faktör döndürme yöntemi olarak varimax rotasyon yöntemi kullanıldı. Faktörlerin seçiminde Kaisen yöntemi tercih edildi. Ölçek formunda yer alan maddeler incelendiğinde 37 madde yükleri 0,30 altında olması nedeni çalışma dışı bırakılarak ve 21 madde ile ölçek formu hazırlandı. 21 soru ve 4 alt faktörden oluşan ölçeğin varyans açıklama oranı %70.23 bulundu. Oluşturulan 4 faktör ve 21 maddeli ölçek modelinin DFA ile doğrulandı. Model yapısını test etmek için uygulanan DFA sonucunda χ2/sd 3.631, RMSEA 0.062, GFI 0.907, CFI ve IFI ise 0.939 bulundu. Geçerlilik süreci tamamlanan ölçek modeli için güvenilirlik analizleri uygulanması aşamasına geçildi. Ölçek güvenilirliğinin test edilmesinde maddeler arası düzeltmiş korelasyon katsayısı ve Cronbach's α iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak zamana göre değişmezlik testinde test-tekrar-test güvenilirlik hesaplaması yöntemleri kullanıldı. Geliştirilen Beslenme Okuryazarlığı ölçeği hem geçerli hem de güvenilir bulundu. Ölçek için alınabilecek puan 0 ile 84 arasında değişim göstermekte olup kestirim noktası 21 olarak hesaplandı.